بعضى دگر گفتند : سبب نزول ( 1 ) سورت آن بود كه در بدايت اسلام و آغاز هجرت ، چون رسول - عليه السلام - به مدينه آمد و مسجد بنا كرد ، آن جماعت مهاجران كه با رسول - عليه السلام - هجرت كرده بودند ( 2 ) [ 68 - پ ] در مدينه سراى و مسكن نداشت بيامدند ( 3 ) پيرامن مسجد رسول - عليه السلام - هر يك حجرهاى ساختند و در در مسجد گرفتند ( 4 ) تا چون بانگ نماز آمدى يا ( 5 ) قامت شنيدندى از حجره در مسجد شدندى ، حقّ تعالى به اوّل رخصت داد . چون رسول - عليه السلام ( 6 ) - قوى شد و مسلمانان بسيار شدند ، جبرئيل آمد و گفت :
خداى تعالى مىگويد : بفرماى تا اين درها بر آرند كه در مسجد گشادهاند و درها بيرون گيرند ( 7 ) . رسول - عليه السلام - به منبر بر آمد و خطبه كرد و گفت : خداى تعالى مىفرمايد كه درها كه در مسجد دارى بر آرى ( 8 ) . گروهى ساز كردند ( 9 ) كه در بر آرند ، و گروهى چون عبّاس و حمزه به علَّت خويشى ، و جماعتى صحابه به حرمت خدمت ( 10 ) انديشه كردند كه همانا اين خطاب با ما نباشد . اوّل كسى كه آلت در بر آوردن پيش گرفت ( 11 ) امير المومنين بود - عليه السلام - و فاطمه ، رسول - عليه السلام - در حجره مىرفت ايشان ساز آن كار مىكردند ، فاطمه را گفت :
مادرم و پدرم فداى تو باد ، اين خطاب با تو نيست ، تو از منى در تو برآرند در من بر آورده باشند . خداى تو را نمىفرمايد تو و على از منى ( 12 ) ، و بگذشت و در حجره شد .
هامش
( 1 ) . آد ، گا آيه و .
( 2 ) . آد ، گا و .
( 3 ) . آد ، كا ، گا و .
( 4 ) . آد ، گا : و در مسجد گشادند .
( 5 ) . كا : و .
( 6 ) . آد ، گا : چون كار اسلام .
( 7 ) . آد : و درها با بيرون سجد كنند .
( 8 ) . آج ، آد ، كا ، گا : در مسجد داريد بر آريد .
( 9 ) . آد ، گا : قصد كردند .
( 10 ) . آد ، گا رسول .
( 11 ) . آد ، گا : در بر آوردن بر دوش گرفت كا : كس كه ساز آن كرد كه در بر آورد .
( 12 ) . آج ، كا : من ايد .