* ( الَّذِينَ هُمْ فِي خَوْضٍ يَلْعَبُونَ ) * آنان كه ايشان در باطل خوض كنند و در او شوند ( 1 ) . يقال : خاض فى الامر يخوض خوضا ، اذا دخل فيه . و اصل او خاض فى الماء باشد ، چون در آب شود . و تقدير آن كه : فى خوض فى الباطل . « يلعبون » .
در جاى حال است ، اى ، لاعبين ساهين ( 2 ) غافلين .
* ( يَوْمَ يُدَعُّونَ إِلى نارِ جَهَنَّمَ دَعًّا ) * ، ( 3 ) يدفعون اليها دفعا و الدّع الدفع . يعنى آن كه ( 4 ) ايشان را دفع كنند و به آتش دوزخ دهند ( 5 ) . در خبر است كه خازنان دوزخ دستهاى اهل دوزخ بر گردن بندند و به موسى پيشانى ايشان پايهاى ايشان ببندند ( 6 ) و در دوزخ اندازند .
* ( هذِه النَّارُ الَّتِي كُنْتُمْ بِها تُكَذِّبُونَ ) * ، اين جا قول مضمر است ، و يقال لهم :
هذه النّار التى ، گويند ايشان را : اين دوزخ است كه شما آن را ( 7 ) تكذيب كردى و به دروغ داشتى ابو رجاء العطاردىّ خواند : يوم يدعون بتخفيف ، من الدعاء آن روز كه ايشان را دعوت كنند و با دوزخ خوانند .
* ( أَ فَسِحْرٌ هذا ) * ، [ 56 - پ ] خازنان دوزخ گويند اين ( 8 ) كافران را : سحر و جادوى است اين ؟ به لفظ استفهام بر سبيل تقرير ، تا ايشان بگويند : نه ( 9 ) ، در دنيا هر معجز كه به شما نمودند ، گفتى ( 10 ) سحر است ، اكنون اين دوزخ كه مىبينى سحر است يا حقيقت ؟ * ( أَمْ أَنْتُمْ لا تُبْصِرُونَ ) * يا شما نمىبينى چنان كه در دنيا گفتى چشم ما مسحور بكردهاند و ببسوده ( 11 ) .
هامش
( 1 ) . كا : دور شوند .
( 2 ) . آد لاهين كا ، گا : لاهين ساهين .
( 3 ) . آد ، گا اى .
( 4 ) . آد ، كا ، گا : آن روز كه .
( 5 ) . آد ، كا ، گا در او اندازند .
( 6 ) . اساس ، آج ، آد : به بندند .
( 7 ) . كا : او را .
( 8 ) . آد ، گا : آن .
( 9 ) . آد ، گا : نى .
( 10 ) . آد ، گا : مىگفتيد .
( 11 ) . كذا : در اساس و آج كا : بيفسوده آد و گا : ندارد .