* ( قالُوا إِنَّا أُرْسِلْنا إِلى قَوْمٍ مُجْرِمِينَ ) * ، ايشان گفتند : ما را فرستادهاند به گروهى گناهكاران ، يعنى قوم لوط .
* ( لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ طِينٍ ) * ، گفت : تا بفرستيم بر ايشان سنگها ( 1 ) از گل .
كلبى گفت : از سنگ و گل بود ، بيانه قوله : مِنْ سِجِّيلٍ ( 2 ) .
* ( مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ ) * علامت بر كرده بنزديك خداى تعالى براى آن مسرفان متعدّيان .
* ( فَأَخْرَجْنا مَنْ كانَ فِيها مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ) * بيرون آورديم هر كس را كه در آن جا بودند از مؤمنان به لوط - عليه السلام ( 3 ) - نيافتيم در آن جا جز يك خانه از مسلمانان و آن خانهء لوط بود - عليه السلام - .
* ( وَتَرَكْنا فِيها آيَةً ) * رها كرديم ( 4 ) در آن شهر و مدينه آيتى و عبرتى و علامتى آنان را كه از عذاب خداى تعالى ترسند ( 5 ) .
* ( وَفِي مُوسى ) * ، يعنى في إرسال موسى أيضا اية و در فرستادن موسى - عليه السلام - چنين آيتى و دلالتى بود چون بفرستاديم او را ( 6 ) با حجّتى و برهانى ظاهر ( 7 ) روشن . و فرّاء گفت : معطوف است على قوله : * ( وَفِي الأَرْضِ آياتٌ ) * ( 8 ) و فى موسى أيضا آيات .
* ( فَتَوَلَّى بِرُكْنِه ) * پشت بر كرد و برگرديد به جانب خود ، قيل : بركنه أى بجانبه ، پهلو برگردانيد ( 9 ) ، نظيره قوله : أَوْ آوِي إِلى رُكْنٍ شَدِيدٍ ( 10 ) اراد به المنعة و العشيرة
هامش
( 1 ) . آد ، كا ، گا : سنگهايى .
( 2 ) . سورهء هود ( 11 ) آيهء 82 سورهء حج ( 15 ) آيهء 74 سورهء فيل ( 105 ) آيهء 4 .
( 3 ) . آد ، كا فما وجدنا فيها غير بيت من المسلمين .
( 4 ) . آد ، كا ، گا : و رها كرديم .
( 5 ) . آج : نترسند .
( 6 ) . آد ، گا به فرعون .
( 7 ) . كا و .
( 8 ) . سورهء ذاريات ( 51 ) آيهء 20 .
( 9 ) . آد ، كا ، گا يعنى ابا نمود و قبول نكرد . و قيل : بقوّته و اشراف قومه ، او برگرديد و قوم را برگردانيد .
( 10 ) . سورهء هود ( 11 ) آيهء 80 .