از حرمان ايشان از رحمت خداى .
عطا گفت : گريهء آسمان حمرت اطرافش باشد . سدى گفت : چون حسين ( 1 ) را - عليه السلام - بكشتند [ 232 - پ ] آسمان بر او خون بگريست ، و علامت آن ، سرخى ( 2 ) اطراف او بود .
محمد بن سيرين گفت ما را خبر دادند كه : سرخى اطراف آسمان پيش از قتل حسين ( 3 ) نبود . و در اخبار ما و اخبار اصحاب الحديث آمد كه در ايام آن كه حسين را - عليه السلام - بكشتند ، از آسمان خون بباريد . و در حديث ميثم تمار آمد از امير المؤمنين ( 4 ) - عليه السلام ( 5 ) :
و تمطر ( 6 ) السماء دما و رمادا .
و شريح بن عبيد گفت از رسول - عليه السلام - كه او گفت : اسلام غريب پديد آمد و باز غريب شود ، الا و مؤمن غريب نباشد ، كه هيچ مؤمن در غربت بنميرد ( 7 ) كه او را آن جا خويشى نباشد كه بر او بگريد ، الا آسمان و زمين بر او بگريد . آنگه اين آيت بخواند و گفت : بر مؤمنان گريد ( 8 ) ، بر كافران نگريد ، بر آن تأويلهاى ( 9 ) مقدم كه رفت .
* ( وَما كانُوا مُنْظَرِينَ ) * ، و ايشان را مهلت ندادند ، بل تعجيل عذاب كردند بر ايشان چون وقتشان بسر آمد .
* ( وَلَقَدْ نَجَّيْنا بَنِي إِسْرائِيلَ ) * ، ما برهانيديم بنى اسرايل را از عذاب خوار كنند [ ه ] از آن كشتن پسران و استبقاى ( 10 ) دختران .
آنگه بگفت كه ، آن عذاب كه مىكرد : * ( مِنْ فِرْعَوْنَ ) * ، از فرعون كه او عالى و غالب بود و از جمله مسرفان ( 11 ) و متجاوزان حد و اندازه بود .
* ( وَلَقَدِ اخْتَرْناهُمْ ) * ، ما برگزيديم ايشان را ، يعنى ، بنى اسرايل را * ( عَلى عِلْمٍ ) * ، بر آن كه از ايشان دانستيم ، يعنى ، اختيار ما ايشان را از علم بود ، * ( عَلَى الْعالَمِينَ ) * ، بر جهانيان ، يعنى ، بر اهل زمانهء ايشان .
* ( وَآتَيْناهُمْ مِنَ الآياتِ ) * ، و ايشان را از آيات و معجزات بداديم آنچه در آن بلايى
هامش
( 1 ) . ما ، گا ، آد ، افزوده : على ، لا : بن على .
( 2 ) . آج ، ما : حمرت ، گا ، لا ، آد ، افزوده : حمرت و .
( 3 ) . آج ، ما ، گا ، لا ، آد ، افزوده : على .
( 4 ) . آج ، گا ، لا ، آد ، افزوده : على .
( 5 ) . گا ، آد ، افزوده : گفت ، لا : كه او گفت .
( 6 ) . آج ، ما : يمطر .
( 7 ) . گا ، افزوده : الا .
( 8 ) . گا ، آد : بگريد .
( 9 ) . اساس : تأويلىها : به قياس با نسخه آج ، تصحيح شد .
( 10 ) . گا ، آد : رها كردن .
( 11 ) . اساس مشركان ، به قياس با نسخهء آج و با توجه به معنى آيه تصحيح شد .