اين جامعتر در قرآن آيتى نيست . شهر ( 1 ) بن حوشب گفت از عبد اللَّه عبّاس كه :
يك روز رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - در سايهء خانهء كعبه ( 2 ) نشسته بود عثمان بن مظعون بگذشت - و هنوز ايمان نياورده بود - تبسّمى كرد با رسول - عليه السّلام - گفت : ( 3 ) [ 101 - ر ] بيا بنشين . بيامد و در برابر رسول - عليه السّلام - بنشست و با رسول - عليه السّلام - حديث مىكرد . رسول - عليه السّلام - چشم در آسمان زد و مىنگريد ( 4 ) و چشم بتدريج فرود مىآورد ( 5 ) تا به جانب دست راست چشم فرود آورد و روى به آن جانب كرد - كالمصغى إلى أحد ، چون كسى كه گوش با كسى دارد ، و سر مىجنبانيد چون كسى كه مستفهم باشد چيزى را ، آنگه دگر باره ( 6 ) [ چشم رها كرد در آسمان چون كسى كه از پى چيزى نگرد ساعتى نيك . آنگه ] ( 7 ) روى با من كرد و راست بنشست . عثمان بن مظعون گفت : يا محمّد تا من با تو مىنشينم نديدم كه چونين ( 8 ) كردى كه امروز ، اين به راى ( 9 ) كردى ؟ اين چشم در آسمان رها كردن به دو نوبت و گوش باز كردن و سر جنبانيدن چرا بود ؟ با كه مىگفتى و از كه مىشنيدى ؟ رسول - عليه السّلام - ( 10 ) گفت بدان كه رسول خداى به من آمد و پيغامى آورد مرا از خداى . گفت : چه پيغام آورد ؟ گفت : اين آيت كه : * ( إِنَّ اللَّه يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسانِ ) * - الايه ، الى قوله : * ( لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ) * . آيت بر او خواند . عثمان مظعون گفت : از آن روز اسلام در دل من قرار گرفت و رسول را - عليه السّلام - دوست بداشتم . عكرمه روايت كرد كه رسول - عليه السّلام - اين آيت بر وليد ( 11 ) خواند ، گفت :
يابن اخ باز خوان ( 12 ) . رسول - عليه السّلام - باز خواند ، گفت :
إنّ له و للَّه لحلاوة و انّ عليه لطراوة ( 13 ) ، و إنّ اعلاه لمثمر ، و إنّ أسفله لمغدق ، و ما هو بقول البشر ،
گفت :
و اللَّه كه در او حلاوتى و شيرينيى هست و بر او طراوتى ( 14 ) و تازگيى هست و بالاى
هامش
( 1 ) . اساس : سهل ، به قياس نسخهء قم و اتّفاق نسخهها ، تصحيح شد .
( 2 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : در خانهء كعبه .
( 3 ) . قم : رسول گفت - عليه السّلام .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : مىنگريست .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها : فرو مىآورد .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها : دگر بار .
( 7 ) . اساس افتادگى دارد ، از قم آورده شد .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : چنين .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها : براى چه .
( 10 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : رسول خداى .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم مغيره .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم چون .
( 13 ) . همهء نسخه بدلها : لطلاوة .
( 14 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : طلاوتى ، قم : طلاوت .