مشركان چه قتل كردهاند ( 1 ) از مسلمانان و چه مثله كردهاند ( 2 ) و كسان را شكم بشكافتهاند ، ( 3 ) و خصوصا حمزهء ( 4 ) عبد المطَّلب را ( 5 ) . و گفتند از مسلمانان كس نماند كه او را مثله نكردند مگر حنظلة بن الرّاهب را كه پدرش أبو عامر الرّاهب بود و با أبو سفيان ( 6 ) بود براى او حرمت حنظله ( 7 ) از مثله رها كردند .
مسلمانان چون چنان ديدند گفتند : اگر ما را دست باشد بر اينان ( 8 ) ، بتر ( 9 ) از اين و بيشتر از اين كنيم كه ايشان كردهاند ( 10 ) ، و مثلهاى كنيم كه در عرب كس به كس نكرده است ( 11 ) . و حمزة بن عبد المطَّلب را هنده ( 12 ) بنت عتبه مثله كرده بود و شكم بشكافته ( 13 ) و جگر او بگرفته ( 14 ) ، خواست تا بخورد در دهنش سنگ شد تا بينداخت .
رسول را - عليه السّلام - بگفتند . رسول - عليه السّلام - گفت : حمزه از آن گراميتر است بر خداى كه بعضى از او به آتش بسوزد ، چه حمزه اهل بهشت است و هند اهل دوزخ ، خداى تعالى نخواست كه تا ( 15 ) خون حمزه به أحشاى ( 16 ) هند مختلط شود .
آنگه گفت :
رحم اللَّه حمزة
، خداى بر حمزه رحمت كناد كه من او را نشناختم إلَّا فعّال خير بود و رحم پيوند بود ، ( 17 ) و اگر نه آنستى كه قومى محزون شوند بر اين ، رها كردمى تا خداى او را از شكم ( 18 ) جانوران حشر كردى .
آنگه گفت : اگر خداى مرا ظفر دهد بر اينان ( 19 ) ، هفتاد كس را به عوض حمزه مثله كنم . خداى تعالى اين آيت فرستاد : * ( وَإِنْ عاقَبْتُمْ ) * ، اگر عقوبت كنى عقوبت به
هامش
( 2 - 1 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : كردند .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : بشكافتند .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها بن .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم رضى اللَّه عنه .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها : الرّاهب با ابو سفيان .
( 7 ) . كذا : در اساس ، قم : براى حرمت او حنظله را مثله نكردند ، ديگر نسخه بدلها : براى آن حنظله را از مثله رها كردند .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : ايشان .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : بدتر .
( 10 ) . آب ، آز ، آج ، لب : كردند .
( 11 ) . قم : در عرب كس نكرده است ، آط ، آز ، آج ، لب : نكرده بود ، آب : نكرده باشد .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها : هند .
( 13 ) . قم : شكافته .
( 14 ) . همهء نسخه بدلها و .
( 15 ) . همهء نسخه بدلها : نخواست تا .
( 16 ) . قم : با احشاى .
( 17 ) . همهء نسخهها بجز قم : ندارد .
( 18 ) . آج ، لب : او را شكم .
( 19 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : ايشان .