بردارى ( 1 ) كه اين را تخصيص ( 2 ) دگر به دنبال است .
* ( الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الأُمِّيَّ ) * ، به آنان رسد كه متابعت اين پيغامبر امّى كنند ، يعنى محمّد - عليه السّلام - ( 3 ) . چون چنين بود ، همه امّت طمع ( 4 ) رحمت كردند . خداى ( 5 ) گفت : اين را تخصيصى ( 6 ) دگر هست كه رسيدن رحمت بر آن موقوف است ، و آن متابعت آن مرد است كه در آخر آيت او را « نور » خواند ، في قوله : * ( وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَه ) * ، يعنى عليّ بن ابي طالب - على ما جاء في تفسير أهل البيت و أخبارهم .
اگر گويند : در حقّ « نور » گفت « انزل » و اين به قرآن لايق باشد نه به « علي » ، گوييم جواب از اين لفظ « مع » است كه گفت : با اوش فرو فرستادند چنان كه على نه از آسمان منزل است ، رسول نيز منزل نيست از آسمان . پس هر چه مخالف در حق رسول گويد و إنزال او ، ما در حقّ على بگوييم . و نه همه إنزال از آسمان باشد . آنچه از زمين نجد به زمن غور آيد آن را إنزال گويند ، و رسول - عليه السّلام - از زمين نجد و مكّه فرستاده است ، و آن زمينى [ است ] ( 7 ) از [ همهء ] ( 8 ) عالم افراشتهتر و رفيعتر ، براى آن عاليه خوانند آن را چون رسول - عليه السّلام - از اين زمين مبعوث است و زمين بلند است ، و آنچه جز آن است به اضافت با آن غور است . حكم امير المؤمنين على ( 9 ) هم اين است براى آن كه از يك وكر ( 10 ) و آشيانهاند و از يك قبيله و يك بطناند و از يك زمين و يك شهراند ، بل از يك خانهاند و از يك نسب تا از ميان ايشان جز يك پدر مختلف نمىشود .
دگر آن كه روا بود كه معنى آن باشد كه : انزل معه من أصلاب الطَّاهرين
هامش
( 1 ) . مل ، آج ، لب : برداريد .
( 2 ) . مج ، وز ، لت : تخصيصى .
( 3 ) . مج ، وز ، لت : صلَّى اللَّه عليه و سلَّم .
( 4 ) . لت در .
( 5 ) . مل : خداى تعالى .
( 6 ) . اساس : تخصيص ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد .
( 8 - 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج ، وز افزوده شد .
( 9 ) . مل : عليّ بن ابي طالب .
( 10 ) . آف ، آن : يك گروه .