بايد در طهور ، و نماز جز در كنشت نكنيم ، و سكينه در تابوت [ بايد ] ( 1 ) تا باشد كه ما آن بر نتوانيم گرفتن ، و توريت جز در كتاب ( 2 ) نخواهيم تا خوانيم .
خداى تعالى اين نعمت از ايشان بگردانيد و به اين امّت داد و گفت :
* ( فَسَأَكْتُبُها ) * ( 3 ) * ( لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ ) * - إلى قوله : * ( هُمُ الْمُفْلِحُونَ ) * ، خداى تعالى گفت : من اين امّت محمّد را نهادم ( 4 ) . موسى گفت : ايشان را امّت من كن . گفت :
ايشان امّت محمّد باشند گفت : بار خدايا ، مرا از ايشان كن . گفت : يا موسى ، تو ايشان را در نيابى . گفت : بار خدايا ( 5 ) ، من آمدم با وفد بني اسرائيل ، وفادت دگران را باشد . حق تعالى [ 204 - ر ] به تسلَّى موسى اين آيت فرستاد : * ( وَمِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ ) * ( 6 ) ، حق تعالى گفت : * ( فَسَأَكْتُبُها ) * ( 7 ) ، من اين رحمت نصيب جماعتى خواهم كرد [ ن ] ( 8 ) كه ايشان از من بترسند و از معاصى من اجتناب كنند و زكات مال بدهند و به آيات من ايمان آرند و تصديق كنند و متابعت و پسروى كنند اين پيغامبر امّى را .
علما خلاف كردند در معنى « امّي » . عبد اللَّه عبّاس گفت : آن ( 9 ) امّى پيغامبر ماست كه امّى است بر اصل ولادت مادر مانده ، ننويسد و نخواند و شمار نگيرد .
قال اللَّه تعالى : وَما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِه مِنْ كِتابٍ وَلا تَخُطُّه بِيَمِينِكَ ( 10 ) ، و رسول - عليه السّلام - گفت :
إنّا امّة امّيّة لا نكتب و لا نحاسب .
ي بعضى دگر گفتند : منسوب است با امّت خود و « تا » كه بيفگندند از
هامش
( 8 - 1 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج ، وز افزوده شد .
( 2 ) . اساس : كنار ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد .
( 3 ) . اساس : فسأجعله ، با توجّه به مل ، لت و ضبط قرآن مجيد تصحيح شد .
( 4 ) . آج ، لب : دادم .
( 5 ) . اساس با ، با توجّه به مج ، وز زايد مىنمايد .
( 6 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 159 .
( 7 ) . اساس و همهء نسخه بدلها : فسأجعلها ، با توجّه به قرينه مربوط به اين آيه در سطور فوق و ضبط قرآن مجيد تصحيح شد .
( 9 ) . مل : ندارد .
( 10 ) . سورهء عنكبوت ( 29 ) آيهء 48 .