بود ، قال الشّاعر ( 1 ) :
ارسل الذّرّ و الجراد عليهم
و عذابا فاهلكتهم دمورا
* ( وَالضَّفادِعَ ) * ، جمع ضفدع باشد ، حيوانى است در آب آن را به فارسى ( 2 ) بزغ گويند . * ( وَالدَّمَ ) * ، و خون . * ( آياتٍ مُفَصَّلاتٍ ) * ، نصب او بر حال است ، من قوله : * ( فَأَرْسَلْنا ) * .
امّا كيفيّت نزول اين آيات و وصف آن : عبد اللَّه عبّاس و سعيد جبير و قتاده و محمّد بن اسحاق بن يسار روايت كردند - و حديث بعضى در بعضى داخل است - كه : چون سحره ايمان آوردند و فرعون از آن جا برگشت مقهور و مغلوب با آن همه الَّا كفر و اصرار بر كفر و بر معصيت بنيفزودند ، خداى تعالى ايشان را امتحان كرد به قحط و نقصان ثمرات در سالهاى پياپى ( 3 ) . چون موسى - عليه السّلام - ايشان را معالجه كرد به اين چهار آيت كه : « عصا » بود و « يد بيضاء » و « قحط » و « نقصان ميوه » - و ايشان هيچ متنبّه نشدند - موسى - عليه السّلام - دعا كرد ( 4 ) ، گفت :
بار خدايا آيتى نماى اينان ( 5 ) را كه بر اينان نقمتى باشد و قوم مرا پندى باشد ، و آنان را كه پس ما ( 6 ) باشند عبرتى باشد و آيتى . خداى تعالى طوفان فرستاد بر ايشان ، و آن آبى بود از آسمان [ 186 - ر ] كه ( 7 ) بيامد و در خانههاى ( 8 ) ايشان [ افتاد ] ( 9 ) چنان كه ايشان در ميان آب بودند در خانهها ( 10 ) تا به زانو و بر ايشان غلبه كرد و طعام و شراب و متاع بر ايشان تباه شد ( 11 ) . و خانههاى ( 12 ) اسرائيليان با خانههاى ( 13 ) قبطيان آميخته بود ديوار با ديوار و درها بر هم گشاده ، در خانهء اسرائيلى ( 14 ) از آن آب يك قطره نبودى ، و سراى ( 15 ) قبطى ( 16 ) فرو مىآمد به آب و بناها خراب مىشد ، تا
هامش
( 1 ) . مج ، وز شعر .
( 2 ) . مج ، وز : پارسى .
( 3 ) . مج ، وز : سالها بستانى .
( 4 ) . آج ، لب : ايشان را دعا كرد و .
( 5 ) . آج ، لب : ايشان .
( 6 ) . آج ، لب را .
( 7 ) . مج ، وز : آبى بود كه از آسمان .
( 13 - 12 - 10 - 8 ) . اساس : خانهاء / خانههاى .
( 9 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج ، وز افزوده شد .
( 11 ) . آج ، لب : كرد .
( 14 ) . مج ، وز ، لت : اسرائيليان .
( 15 ) . لت : و به سراى .
( 16 ) . مج ، وز ، مل ، لت : قبطيان .