شهرها ، و كعب الاحبار گفت : روزگارى ( 1 ) در آيد بر مردمان كه درخت ( 2 ) خرماى بزرگ يك خرما آرد ( 3 ) .
* ( فَإِذا جاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ ) * ، چون نعمتى و خصبى و سعتى به ايشان رسيدى ، گفتندى : * ( لَنا ) * ( 4 ) * ( هذِه ) * ، اين خود ما راست و حقّ ماست بر حسب عادت يا به استحقاقى كه خود را اعتقاد كردند به جهل ، و اگر ايشان را سالى بد رسيدى از قحط و تنگى و بيمارى و و با و آفت ، گفتند [ ى ] ( 5 ) : به شوم موسى است و قومش . و تطيّر تشأَّم باشد بزجر الطَّير ، و عرب را عادت باشد كه به مرغ بپرد [ كه ] ( 6 ) يا بانگ كند و يا بر درختى نشيند ، تفأَّل و تشأَّم كنند ، به سانح تفأَّل كنند و به بارح تشأَّم [ كنند ] ( 7 ) كه آن از راست در آيد و اين از چپ ( 8 ) ، قال الكميت ( 9 ) :
و لا انا ممّن يزجر الطَّير همّه
أ صاح غراب ام تعرّض ثعلب
و لا السّانحات البارحات عشيّة
امرّ سليم القرن ام مرّ أعضب
و قال اخر ( 10 ) :
زجرت لها طير الشّمال فان يكن
هواك الَّذي تهوى ( 11 ) يصبك اجتنابها
و قال اخر ( 12 ) :
فقلت غراب ( 13 ) لا اغتراب من النّوى
و بان لبين ذى العيافة و الزّجر
و قال اخر في معناه ( 14 ) :
ينادى ( 15 ) الطَّائران ببين سلمى
على غصنين من غرب و بان
فكان البان ان بانت سليمى
و فى الغرب اغتراب غير دان
هامش
( 1 ) . مج : روزى .
( 2 ) . مج ، وز ، مل ، لت : درختى .
( 3 ) . مل : آورد قوله تعالى .
( 4 ) . اساس و همهء نسخه بدلها بجز مل ، لت : و لنا ، با توجّه به ضبط قرآن مجيد زايد مىنمايد .
( 7 - 6 - 5 ) . اساس : ندارد ، با توجه به مج ، وز افزوده شد .
( 8 ) . مل در آيد .
( 14 - 12 - 10 - 9 ) . مج ، وز ، مل شعر .
( 11 ) . مج ، وز ، لت ، آن : يهوى .
( 13 ) . مج ، وز : لا اغتراب .
( 15 ) . مج ، وز ، مل : تنادي .