گفتهاند : مسكين آن باشد كه اگر چه محتاج بود از مردم چيزى نخواهد ، و در خبر است كه رسول - عليه السّلام - گفت :
ليس المسكين بالطَّوّاف و لا بالَّذي يردّه التّمرة و التّمرتان و اللَّقمة و اللَّقمتان انّما المسكين الضّعيف الَّذي لا يسأل النّاس و لا يفطن له فيتصدّق عليه ،
گفت : مسكين نه اين درويش گردنده باشد كه او را باز گرداند يك خرما يا دو ( 1 ) و يك لقمه يا دو ( 2 ) و لكن ( 3 ) مسكين ضعيفى باشد كه از مردم ( 4 ) چيزى نخواهد و نداند خواستن ، مردم او را نشناسند تا بر او صدقه كنند .
آنگه گفت : اگر خواهى اين آيت بخوانى : يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيماهُمْ لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً ( 5 ) . . . ، و از اين جا ( 6 ) رسول - عليه السّلام - از خداى فقر نخواست ، مسكنت خواست في
قوله - عليه السّلام : احيني ( 7 ) مسكينا و امتني مسكينا ( 8 ) و احشرني في زمرة المساكين ،
يكى از جملهء زنانش گفت : يا رسول اللَّه ! چرا چنين مىگويى ؟ گفت : براى آن كه ايشان پيش از توانگران به بهشت شوند به چهل سال .
آنگه گفت : نگر تا مسكين را زجر نكنى ، و اگر چيزى خواهد ردّش نكنى و اگر ( 9 ) به نيم خرما باشد مساكين ( 10 ) را دوست دار ( 11 ) و به خويشتن نزديك دار ( 12 ) تا خداى تعالى تو را به رحمت خويش ( 13 ) نزديك كند .
و عبد اللَّه عمر روايت كند از رسول - عليه السّلام - كه او گفت : روز قيامت مناديى از قبل ربّ العزّه ندا كند : كجااند آنان كه فقرا و مساكين را اكرام كردند در دنيا ؟ به بهشت رويد ، امروز بر شما خوفى نيست و حزنى ( 14 ) . كجااند آنان كه بيمار پرسى ( 15 ) و درويش دارى كردند در دنيا ؟ ايشان را بيارند و بر منبرهاى نور بنشانند
هامش
( 1 ) . مب خرما .
( 2 ) . مب لقمه .
( 3 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق : و انّما ، مب : بدرستى كه ، مر : امّا .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها : مردمان .
( 5 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 273 .
( 6 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر است كه .
( 7 ) . مج : اللَّهمّ احيينى ، ديگر نسخه بدلها : اللَّهمّ احينى .
( 8 ) . مر : غنيّا .
( 9 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر چه .
( 10 ) . همهء نسخه بدلها : مسكين .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مر : دارى .
( 12 ) . دب ، آج ، لب ، مب ، مر : دارى .
( 13 ) . مج : خويشتن ، مب : خود .
( 14 ) . دب : حرجى ، مب : و نه حزنى .
( 15 ) . دب ، آج ، لب ، مر : بيمار پرستى ، مب : بيمار دارى .