[ 197 - پ ] و مراد اباحت . قديم - جلّ جلاله - رخصت مىدهد مؤمنان را و اباحت مىكند ايشان را كه بخورى ( 1 ) از خوشيها و چيزهاى لذيذ كه من شما را روزى كردهام .
و گفتهاند : مراد به « طيّبات » حلال است ، و قول اوّل بهتر است براى آن كه مطابق لفظ است ، و دوم اگر بر حلال حمل كنند در كلام تكرار بود براى آن كه لفظ رزق مستغنى بكند ( 2 ) از قيد زدن به حلال ، چه روزى نباشد الَّا حلال .
ابو هريره روايت كند كه : رسول - عليه السّلام - گفت :
انّ اللَّه طيّب لا يقبل الَّا الطَّيّب و انّ اللَّه امر المؤمنين بما امر به المرسلين ، فقال : يا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ ) * ( 3 ) ، و قال : * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ ) *
، گفت : خداى تعالى پاك است الَّا پاك قبول نكند ، و مؤمنان را هم اين ( 4 ) فرمود كه پيغامبران را ، يعنى به خوردن حلال .
آنگه گفت ( 5 ) : مردى بود كه سفرهاى دراز كند و اشعث و اغبر و گردناك شود ، و دست بر آسمان دارد و « يا رب يا رب » گويان باشد ، و طعام و شراب و لباس او از حرام بود ، چگونه دعاى او را اجابت كند خداى تعالى ! و سعد بن ابى وقّاص ( 6 ) روايت كند از رسول - عليه السّلام - گفت : خداى پاك است پاك دوست دارد ، و كريم است كرم دوست دارد ، جواد است جود دوست دارد و پيرامن « خود پاكيزه دارى و چنان مكنى كه جهودان ، كه پليدى كه ايشان را باشد پيرامن سراى خود بيفگنند ( 8 ) پس از آن كه در سراى جمع كرده باشند . * ( وَاشْكُرُوا لِلَّه إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاه تَعْبُدُونَ ) * ، و شكر خداى كنى اگر او را خواهى پرستيدن .
در خبر است كه رسول - عليه السّلام - گفت كه خداى - جلّ جلاله - گفت : مرا با جنّ و انس كارى عظيم افتاد ،
اخلق و يعبد غيري و ارزق و يشكر غيري
، من آفرينم جز مرا پرستند ، و من روزى دهم و شكر جز مرا كنند ! آنگه چون خلقان را تحريص كرد بر طلب حلال ، ذكر محرّمات بكرد تا ايشان
هامش
( 1 ) . بخورى / بخوريد .
( 2 ) . اساس : نكند ، با توجه به نسخه بدلها تصحيح شد .
( 3 ) . سورهء مؤمنون ( 23 ) آيهء 51 .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها : آن .
( 5 ) . مر كه .
( 6 ) . مج : سعد ابو قاصد .
( 7 ) . مر : پيراهن .
( 8 ) . مج : بيفگند .