به زمين فرو برد و او به زمين فرو رفت ( راغب ) در مجمع ميگويد « خسف اللَّه به الارض » خدا او را از زمين نا پديد كرد على هذا به ماه گرفتن از آنجهت خسوف گويند كه نور ماه در نظر بيننده غائب و زائل مىشود .
در حديث آمده كه امام كاظم عليه السّلام فرمود : چون ابراهيم پسر رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فوت كرد ، در فوت وى سه سنت ( دستور و حكم ) بر قرار شد يكى آنكه چون او مرد آفتاب گرفت ، مردم گفتند : در اثر فوت فرزند رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله آفتاب گرفت . حضرت بمنبر تشريف برد و خدا را حمد و ثنا گفت پس از آن فرمود : « ايّها النَّاس انّ الشَّمس و القمر آيتان من آيات الله ، تجريان بامره ، مطيعان له ، لا تنكسفان لموت احد و لا لحياته ، فاذا انكسفتا او واحدة منهما فصلَّوا ثمّ نزل فصلَّى بالنَّاس صلاة الكسوف » ( وسائل ابواب صلاة الكسوف باب 1 ) .
ظاهرا بگرفتن آفتاب و ماه از باب تغليب كسوف اطلاق شده چنان كه در نهايه و مفردات حديثى نقل است كه در آن بهر دو از باب تغليب خسوف اطلاق گرديده است .
* ( فَخَسَفْنا بِه وَبِدارِه الأَرْضَ ) * . . .
* ( لَوْ لا أَنْ مَنَّ الله عَلَيْنا لَخَسَفَ بِنا . . . ) * قصص : 81 - 82 قارون و خانه اش را به زمين فرو برديم . . . اگر خدا بر ما منّت نميگذاشت ما را نيز فرو ميبرد .
* ( إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الأَرْضَ . . . ) * سباء : 9 * ( أَ فَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جانِبَ الْبَرِّ . . . ) * اسراء : 68 * ( فَإِذا بَرِقَ الْبَصَرُ وَخَسَفَ الْقَمَرُ وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ يَقُولُ الإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ ) * قيامة :
8 .
چون بموجب * ( إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ) * تكوير : 1 آفتاب خاموش شود نور ماه نا پديد ميگردد و ماه ميگيرد و غير مرئى مىشود و شايد از * ( « جُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ » ) * منظور پيوستن ماه بآفتاب باشد آنوقت اين آيه بيان * ( « خَسَفَ الْقَمَرُ » ) * است
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 247
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٤٧