و از آنجا كه اسلام ، هميشه از مسائل مثبت ، استقبال مىكند ، از فال نيك نهى نكرده ، ولى فال بد را به شدت محكوم كرده است .
حتى در بعضى از روايات آن را در سرحد شرك شمردهاند ، از پيامبر ص نقل شده كه فرمود : الطيرة شرك : « فال بد زدن ( و آن را در برابر خدا در سرنوشت خويش مؤثر دانستن ) يك نوع شرك به خدا است » .
و ما در اين زمينه ، مفصلا در ذيل آيه 131 سوره اعراف بحث كردهايم ( 1 ) جالب اينكه اسلام در بسيارى از موارد اين گونه مفاهيم تخيلى و پندارى را در يك كانال صحيح و سازنده قرار داده و از آن بهره بردارى كرده است .
مثلا در مورد آنچه در ميان عوام معروف است كه مىگويند فلان همسر ، خوش قدم بود و يا بد قدم ، و از آن روزى كه به خانه فلان كس گام گذاشت و همسرش شد چنين و چنان گشت كه قطعا به اين صورت خرافه اى بيش نيست ، اسلام به آن شكل سازنده تربيتى داده : در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم :
من شوم المرأة غلاء مهرها و شدة مئونتها . . . : « از بدقدمى زن آنست كه مهرش سنگين باشد و مخارج و هزينه اش زياد ! . . . » ( 2 ) .
و در حديث ديگرى از پيامبر اكرم ص مىخوانيم :
اما الدار فشؤمها ضيقها و خبث جيرانها :
« خانه شوم خانه تنگ و تاريك و خانه اى است كه همسايگان بد داشته باشد » ( 3 ) .
درست ملاحظه كنيد كه همان الفاظى را كه در مفاهيم خرافى مردم به كار مىبرند استخدام براى مفاهيم واقعى و سازنده كرده است ، و تفكر و انديشه اى كه به بيراهه مىرفت به راه راست هدايت نموده .
هامش
( 1 ) تفسير نمونه جلد 6 صفحه 316 به بعد .
( 2 ) وسائل الشيعه جلد 3 صفحه 104 .
( 3 ) سفينة البحار جلد 1 صفحه 680 .