اين بحث را با حديثى از پيامبر ص كه تاييدى است بر آنچه گفتيم پايان مىدهيم :
اللهم لا خير الا خيرك ، و لا طير الا طيرك و لا رب غيرك :
« خداوندا نيكى تنها از ناحيه تو است ، هيچ فال نيك و بدى جز به اراده تو تحقق نمىيابد و پروردگارى جز تو نيست » .
2 - كارنامه عجيب اعمال آدمى
در بسيارى از آيات قرآن و روايات ، سخن از نامه اعمال انسانها به ميان آمده است ، از مجموع اين آيات و روايات استفاده مىشود كه همه اعمال آدمى با تمام جزئيات در نامه اى ثبت مىشود ، و روز رستاخيز اگر انسان نيكوكار باشد نامه اعمالش بدست راست او ، و اگر بدكار باشد نامه اعمالش را بدست چپ او مىدهند .
در سوره حاقه مىخوانيم فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَه بِيَمِينِه فَيَقُولُ هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَه : « اما آنها كه نامه اعمالشان بدست راستشان داده شده با سرفرازى و افتخار مىگويند هان بيائيد و نامه اعمال ما را بخوانيد » ! ( حاقه - 19 ) وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَه بِشِمالِه فَيَقُولُ يا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتابِيَه : « اما كسى كه نامه اعمالش در دست چپ او است مىگويد اى كاش نامه اعمالم را به دست من نمىدادند » ! ( حاقه - 25 ) .
و در سوره كهف آيه 49 مىخوانيم : وَوُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيه وَيَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَلا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَوَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَلا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً : « نامههاى اعمال بنى آدم گسترده مىشود ، در آن هنگام مجرمان را مىبينى از آنچه در آن ثبت است بيمناكند ، و مىگويند : اى واى بر ما ، اين چه نامه اى است كه هيچ گناه صغيره و كبيره اى نيست مگر آن را ثبت و احصا كرده است ؟ ! و آنچه را انجام دادهاند حاضر مىيابند ، و پروردگارت به احدى ظلم نمىكند » .
در حديثى در ذيل آيه مورد بحث ( * ( اقْرَأْ كِتابَكَ ) * . . . ) از امام صادق ع