بدر اوّلين تلاش وى براى انجام اين كار بود كه روى داد . در آنجا از ابن اسحاق نقل كرديم كه پس از واقعهء بدر ، قريشيان مىترسيدند از مسير هميشگى به سوى شام بروند ؛ براى همين فرات بن حيّان از افراد قبيله بكر بن وائل را استخدام كرده بودند تا آنها را از طريق عراق به شام ببرد .
وقتى رسول الله صلّى اللّه عليه و آله از جريان با خبر شد ، زيد بن حارثه را به سوى آنها فرستاد و او آنها را در قرده در كنار يكى از آبهاى منطقهء نجد ، ملاقات كرد و كاروان را مصادره كرد . در اين كاروان نقرهء بسيارى مربوط به ابو سفيان وجود داشت كه يك مرد نمىتوانست آنها را به تنهايى حمل كند . و زيد همهء غنائم را نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آورد . « 1 »
( 1 ) بعد از غزوهء الغابه - چنان كه واقدى روايت كرده است - به آن حضرت خبر رسيد كه كاروانى از قريش از شام حركت كرده است آن حضرت دوباره زيد بن حارثه را به همراه 170 نفر سواره نظام به سوى كاروان فرستاد كه كاروان را مصادره كردند . در اين كاروان نيز نقرهء بسيارى وجود داشت كه مال صفوان بن امية جمحى بود . اين سريه در جمادى الاول سال ششم هجرى « 2 » در منطقهء عيص كه از نواحى ذى المروه است و در كنار ساحل دريا واقع شده است ، رخ داد . اين مسيرى بود كه قريشيان آن را براى تجارت با شام برگزيده بودند . « 3 »
( 2 ) طبرسى در اعلام الورى مىنويسد : در اين كاروان اموالى مربوط به ابى العاص بن ربيع و كالايى مربوط به قريشيان وجود داشت كه همهء آن را مسلمانان به رسول الله صلّى اللّه عليه و آله تقديم كردند و آن حضرت آن را ميان جنگجويان تقسيم كرد . و ابو العاص آزاد شد ؛ ولى به سوى مدينه آمد و زينب دختر رسول الله صلّى اللّه عليه و آله ( كه همسرش بود ) پناهنده شد و از او تقاضا كرد كه از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله درخواست كند تا اموال او و اموال مردم كه در دست وى بوده است را به او بازگرداند .
پس رسول الله صلّى اللّه عليه و آله شركت كنندگان در سريه را خواست و به آنها گفت : چنان كه مىدانيد اين مرد ( ابو العاص بن ربيع ) از ما در جايگاهى است كه مىدانيد ، پس اگر نظرتان باشد كه اموال قافله را بر او بازگردانيد ، اين كار را انجام دهيد .
مسلمانان آنچه را كه گرفته بودند به وى بازگردانيدند و او با گرفتن اموال ، به سوى مكه حركت كرد . « 4 »
هامش
( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 53 - 54 .
( 2 ) . مغازى 2 : 533 .
( 3 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 338 .
( 4 ) . اعلام الورى ، ج 1 ، ص 203 . و تمام خبر چنين است كه وى وارد مكه شد و اموال مردم را به آنها بازگردانيد و سپس گفت : به خدا قسم تنها چيزى كه باعث شد قبل از وارد شدن بر شما اسلام نياورم اين بود كه مىخواستم گمان نكنيد كه من