( 1 ) در روايت ديگرى از او آمده است : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله دستور داد كه آنچه غنيمت و اسيرى را كه مسلمانان برداشتهاند ، برگردانند ، سپس غنائمى را كه افراد در مبارزه به دست آورده بودند به آنها داد و آنچه كه در لشكرگاه قريش به غنيمت گرفته شده بود با توجه به لياقت و موقعيت افراد بين آنها تقسيم كرد و براى اسيران در ميان افراد قرعه زد « 1 » و در هر حال ، ابتدا همهء غنائم را جمعآورى كرد و سپس آنها را تقسيم نمود .
لكن از موسى بن سعد بن زيد ثابت از پدرش از جدش روايت كرده است كه گفت : سخنگوى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در آن روز فرياد زد : هر كسى كه مشركى را بكشد ، وسائلش مال او است و هر كسى كه اسيرى را بگيرد ، مال او است ؛ لذا هر كسى كه مشركى را كشته بود ، وسائلش را به او مىداد و آنچه را كه در لشكرگاه و يا بدون جنگ جمعآورى كرده بودند به طور مساوى ميان آنها تقسيم كرد و اين بدان معنا است كه وسايل شخصى كشتهشدگان را از قاتلان آنها پس نگرفت ، بلكه ساير غنائم و اسيران را جمع نمود .
( 2 ) براى همين واقدى مىگويد : آنچه به نظر ما درست است اين است كه : آنچه را رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله براى افراد تعيين كرده بود به آنها داد « 2 » و آنچه را كه تعيين نكرده بود ، در ميانشان تقسيم كرد .
و مىگويد : گفتهاند كه على عليه السّلام زرهء وليد بن عتبه و كلاهخود او را برداشت و حمزه ، سلاح عتبه را برداشت و عبيدة بن حارث زره شيبه را برداشت كه به ورثهاش رسيد .
اما در مورد وسائل ابى جهل ، از سعيد بن خالد قارظى نقل مىكند كه نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله آن را به عبد الله بن مسعود بخشيد و از خارجه بن كعب قرظى نقل مىكند كه نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله آنها را به معاذ بن عمرو بن جموح بخشيد .
( 3 ) سپس با سندى از عبد الله بن مكنف انصارى نقل مىكند كه گفت : اصحاب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله 313 نفر بودند و تيرهاى غنيمتى 317 عدد بود كه چهار تير را به مقداد و زبير و اسبهايشان دادند و هشت تير را به هشت نفرى كه در جنگ حاضر نشده بودند ولى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله سهمى براى آنها قرار داده بود ، « 3 » دادند .
سه نفر از اينها از مهاجرين بودند كه عبارت بودند از : سعيد بن زيد بن عمرو بن نفيل و طلحة بن عبيد الله كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله آنها را فرستاده بود تا از كاروان قريش خبريابى كنند « 4 » و ابن اسحاق
هامش
( 1 ) . اين اولين جايى است كه از قرعه براى تقسيم اسيران بين جنگجويان استفاده مىشود .
( 2 ) . به غير از اسيرانى كه در ابتدا آنها را براى اسير كنندگان نشان قرار داده بود ، اما بعدا آنها را تحويل نداد ، بلكه همانطور كه ذكر شد و در آينده هم گفته خواهد شد ، بين اصحاب خود قرعهكشى كرد .
( 3 ) . مطلب اين گونه روايت شده است و اين اختلاف در مقادير هم در نظر بوده است .
( 4 ) . مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 101 و قبل از آن گفته است : طلحه و زبير در روزى كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در بدر با مشركان در