مىپرداختند و به اين ترتيب خونهاى هر دو طرف به دست خودشان ريخته مىشد و پس از آن كه جنگ به اتمام مىرسيد ، بر طبق دستور تورات براى آزاد كردن اسرايشان فديه پرداخت مىكردند ، به اين ترتيب كه بنى قينقاع براى آزادى اسراى خود به أوس فديه پرداخت مىكردند و بنى نضير و بنى قريظه براى آزادى اسراى خود به خزرج فديه پرداخت مىكردند و از خونهايى كه ريخته شده بود ، صرف نظر مىكردند و خداوند همين مسأله را به آنها يادآورى مىكند و مىفرمايد :
« وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ لا تَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ وَ لا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَ أَنْتُمْ تَشْهَدُونَ ثُمَّ أَنْتُمْ هؤُلاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَ تُخْرِجُونَ فَرِيقاً مِنْكُمْ مِنْ دِيارِهِمْ تَظاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ إِنْ يَأْتُوكُمْ أُسارى تُفادُوهُمْ وَ هُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْراجُهُمْ أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَما جَزاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُرَدُّونَ إِلى أَشَدِّ الْعَذابِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَياةَ الدُّنْيا بِالْآخِرَةِ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ »
« 1 »
و ( به ياد آوريد ) هنگامى كه از شما پيمان گرفتيم كه خون يكديگر را نريزيد و يكديگر را از خانه و كاشانهء خود نرانيد ، شما پذيرفتيد و بر آن اقرار داريد ، سپس اين شما هستيد كه يكديگر را مىكشيد و گروهى را از خانه و كاشانهشان آواره مىكنيد و بر گناه و تجاوز پشتيبان يكديگريد و چنانچه عدهاى از آنها به صورت اسير نزد شما آيند ( براى آزادىيشان ) فديه مىطلبيد . در حالى كه بيرون كردن آنها بر شما حرام شده بود ، آيا به بخشى از كتاب ( الهى ) ايمان مىآوريد و به بخشى از آن كافر مىشويد ؟ كيفر كسى كه اين كار را انجام دهد ، جز خوارى در زندگى دنيا چه خواهد بود ؟ و در قيامت به سختترين عذاب گرفتار خواهد شد ، و خداوند از اعمال شما غافل نيست . اينان همان كسانند كه آخرت را به زندگى دنيا فروختند و در عذابشان تخفيفى داده نمىشود و كسى آنها را يارى نخواهد كرد .
( 1 ) سپس قرآن كريم بار ديگر ادعاى يهوديان در مورد كمك گرفتن از پيامبر موعود براى مبارزه با كفار را بازگو كرده و مىفرمايد :
« وَ لَمَّا جاءَهُمْ كِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ وَ كانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْكافِرِينَ ، . . .
فَباؤُ بِغَضَبٍ عَلى غَضَبٍ وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ مُهِينٌ »
« 2 » ؛ چون كتابى از طرف خدا بر ايشان آمد كه كتاب خودشان را تصديق مىكرد ، با اين كه از پيش به ظهور
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) ، 84 - 86 و خبر در التبيان ، ج 1 ، ص 336 و مجمع البيان ، ج 1 ، ص 303 به نقل از عكرمة از ابن عباس و در سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 188 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) ، 89 - 90 .