( 1 )
برقرارى پيمان برادرى ميان انصار و مهاجران
شيخ طوسى در أمالى با سندى از سعد از پدرش حذيفه بن يمان نقل مىكند كه گفت : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ميان مهاجران و انصار پيمان برادرى دينى بست .
آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله ميان دو فردى كه با هم متناسب بودند ، پيمان برادرى مىبست و خودش دست على بن ابى طالب عليه السّلام را گرفت و فرمود : اين هم برادر من است . در ادامه حذيفه مىگويد : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله كه سيّد المرسلين و امام المتقين و رسول ربّ العالمين بود و هيچ نظير و شبيهى در ميان مردم نداشت ، با على ابن ابى طالب برادر بود . « 1 »
( 2 ) به نظر مىرسد اين خبر سعد بن حذيفه همان روايتى است كه ابن اسحاق بدان اشاره كرده ، در آنجا كه گفته است : « به ما خبر رسيده است كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فرمود : پناه مىبريم به خدا از اين كه به وى چيزى را نسبت دهيم كه نفرموده است . براى خدا ، دو نفر دو نفر با هم پيمان برادرى ببنديد و سپس خودش دست على عليه السّلام را گرفت و فرمود : اين هم برادر من است . پس رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله كه سيّد المرسلين و امام المتقين و رسول ربّ العالمين بود كه هيچ شبيه و نظيرى نداشت ، على بن ابى طالب را به عنوان برادر خود برگزيد .
( 3 ) در ادامه اضافه مىكند كه : حمزة بن عبد المطّلب شير خدا و رسولش و عموى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و زيد بن حارثه ، آزاد كردهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله با هم برادر بودند و در روز احد كه جنگ شروع شد و حمزه احتمال داد كه حادثهاى برايش پيش آيد ، به زيد وصيت كرد . و جعفر بن ابى طالب ، « 2 » ذو الجناحين الطّيار فى الجنّة ( صاحب دو بالى ك به وسيلهء آنها در بهشت پرواز مىكند ) و معاذ بن جبل با هم برادر بودند و ابو بكر صدّيق ابن أبى قحافه با خارجة بن زهير خزرجى و عمر بن خطاب با عبان بن مالك خزرجى و عثمان بن عفّان با أوس بن ثابت بن منذر خزرجى و زبير بن عوّام با سلمة بن سلامة و طلحة بن عبيد اللّه با كعب بن مالك و عبد الرحمن بن عوف با سعد بن ربيع خزرجى و ابو عبيدة بن الجرّاح با سعد بن معاذ و مصعب بن عمير بن هاشم مخزومى با ابو ايوب انصارى خزرجى و عمار بن ياسر هم پيمان بنى مخزوم با حذيفه بن يمان از همپيمانان خزرج و ابو ذر غفارى با منذر بن عمرو خزرجى و سلمان فارسى با ابو الدرداء عويمر و بلال ، مؤذّن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله با ابو رويحه خثعمى عقد برادرى بستند .
اينها كسانى بودند كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله بين آنها عقد برادرى بسته و نامهايشان براى ما نقل شده است . « 3 »
هامش
( 1 ) . امالى شيخ طوسى ، ص 587 و از او در بحار الانوار ، ج 38 ، ص 333 و ابن طاووس در الطرائف ، ص 28 آن را به نقل از مناقب ابن مغازلى ، ص 42 آورده است ، چنان كه در بحار الانوار ، ج 38 ، ص 346 بدان اشاره شده است .
( 2 ) . اگر گفته شود اين پيمان پس از بازگشت جعفر از هجرت حبشه پس از فتح خيبر و در سال هفتم هجرت بوده است ، در اين صورت با وجود حمزه كه در جنگ احد در نيمهء سال سوم هجرت شهيد شده است سازگار نخواهد بود !
( 3 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 151 - 153 .