( 1 ) در كنار خانه النّحام ؛ خانههايى قرار داشته كه از جملهء آنها خانهء حسّان بن ثابت بوده كه « الفارع » ناميده مىشده است و خانهاى كه در آن منزل عاتكه ، دختر يزيد بن معاويه قرار داشت و در اختيار جعفر بن يحيى برمكى قرار گرفت ؛ ولى بعدها از او پس گرفته شد . در كنار آن خانهاى قرار داشت كه مال سكينه ، دختر حسين بن على عليها السّلام بود كه بعدها در ملكيّت نصير ( صاحب مصلى ) يا معين ، از غلامان مهدى عباسى قرار گرفت .
( 2 ) در كنار آن ، خانه كوچهاى قرار داشت كه شش ذرع بود و در جنب اين كوچه خانهاى قرار داشت كه مال عبد الله بن جعفر بن ابى طالب رضى اللّه عنه بود و اين همان خانهاى است كه در ملكيّت منيره ، آزاد كردهء مادر هادى عبّاس قرار گرفت . « 1 » سپس يحيى بن خالد برمكى آن را تصاحب كرد كه بعدها از وى مصادره شد . « 2 »
در كنار آن حشّى قرار داشت ( درختهاى خرمايى كه احتياج به آبيارى ندارد ) كه مال طلحة بن ابى طلحهء انصارى بود و سپس در اختيار برمكيّان قرار گرفت و بعدها از آنها مصادره شد و امروزه خشك شده است و در كنار آن كوچهاى به طول پنج ذرع قرار داشت كه در جنب آن خانههايى قرار داشت كه مال حباب ، غلام عتبه بن غزوان بود كه در اختيار خالصه ، از غلامان خليفهء عباسى قرار گرفت و او آنها را به فرزندان حرملة الأسود فنّرى ، از غلامان هارون الرشيد فروخت .
در كنار آن ، خانهء ابى مغيث بن مغيرة بن حميد بن عبد الرحمن بن عوف قرار داشت كه آن را وقف كرد كه در دست بنى عذير باشد و در كنار آن باقيماندهء خانهء عبد الله بن مسعود رضى اللّه عنه قرار داشت كه در اختيار جعفر بن يحيى برمكى قرار گرفت و بعدها از وى مصادره شد ( اين تمام مطلب در مورد قسمت غربى مسجد بود ) .
( 3 ) و اما از طرف شرق : خانهاى قرار داشت كه عبيد الله بن الحسين بن على بن الحسين بن على ابن ابى طالب عليها السّلام آن را خريد و در اين معامله موسى بن ابراهيم مخذومى هم با او شريك شد و عبيد الله احتمال داد كه هدف موسى از اين معامله ، رسيدن به سود است ، براى همين آن را رها كرد .
در كنار آن ، خانهء عمرو بن عاص و سپس خانهء خالد بن وليد و سپس خانهء جبلة بن عمر ساعدى قرار داشت كه در اختيار سعيد بن خالد بن عمر بن عثمان و سپس در اختيار اسماء دختر حسين بن عبد الله بن عبيد الله بن عباسى قرار گرفت .
در كنار آن ، خانه ريطة دختر ابى العباس قرار داشت كه امروزه مال فرزندانش است . سپس كوچهاى به اندازهء پنج ذرع بين آن و خانهء عثمان بن عفان قرار داشته و بعد از آن عثمان و بعد از آن
هامش
( 1 ) . تاريخ مدينه ، ج 1 ، ص 258 .
( 2 ) . همان ، ص 234 .