بن عمرو بن حرام ، سعد بن عبادة ، منذر بن عمرو ، عبد الله بن رواحة ، سعد بن ربيع ، و عبادة بن صامت .
و سه نفر أوسى بودند كه عبارت بودند از : ابو هيثم بن تيهان ، اسيد بن حضير و سعد بن خثيمه . » « 1 »
( 1 ) ظاهر عبارت وى - چنان كه مشاهده مىشود - اين مطلب را مىرساند كه سه بيعت متوالى در سه سال منعقد شده است و سند خبر را در اينجا و در فصل هجرت نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله ذكر نمىكند و از سيرهء ابن هشام يا ابن اسحاق به هنگام ذكر طرق حديثهايش به كتابهاى عامه در مقدمه كتاب ، نامى نمىبرد . بلكه طريقهء خويش به مغازى « 2 » را ذكر مىكند ، با اين وجود احتمال مىدهم كه خبرش را از سيره ابن هشام خلاصه كرده است ، چنان كه در سيرهء ابن هشام با اندك تفاوتى آمده است :
( 2 ) ابن اسحاق با خبر اسلام آوردن انصار مطلب را شروع مىكند و سپس نقل مىكند كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله خودش را بر عربها عرضه كرد كه در اين ميان با شش نفر از خزرجىها در عقبه ديدار كرد و آنها به دعوت وى جواب مثبت دادند و اسلام آوردند . . . سپس در حالى كه ايمان آورده بودند و نبوت آن حضرت را تصديق نموده بودند ، به وطن خويش بازگشتند و آنگاه اسامى يكايك آنها را مىشمارد . و چيزى از بيعت ذكر نمىكند و آن را « بيعت نساء » و يا « عقبهء اول » نمىنامد ، در حالى كه ابن شهر آشوب آنها را بيعت عقبهء اول و بيعت نساء مىنامد . وى عقبهء اول را كه شش نفر به تعداد افراد اضافه شده بود و در مجموع دوازده نفر شده بودند و مصعب بن عمير به همراه آنها فرستاده شد عقبهء دوم مىنامد و عقبهء دوم را كه تعداد افراد آن 73 مرد و دو زن بودند ، بيعت جنگ مىنامد و اين چنين هم بوده است . لكن ابن شهر آشوب آن را بيعت سوم در سال بعدى ، يعنى سال سوم قرار مىدهد و شايد كه منشأ شبهه اين بوده است كه ابن اسحاق يا ابن هشام ديدار اول را نامگذارى نمىكنند « 3 » و ديدار دوم را عقبهء اوّل « 4 » و ديدار سوم را عقبهء دوم مىنامند . « 5 »
سپس شروط اين بيعت را به عنوان : شروط بيعت در عقبهء اخير ياد مىكند و ابن اسحاق مىنويسد : و اين بيعت ، بيعت جنگ بود « 6 » و شايد كه او گمان كرده است كه بيعت اخير ؛ يعنى بيعت جنگ ، غير از بيعت عقبهء دوم و بلكه عقبهء سوم بوده است .
( 3 ) ابن اسحاق خبر اوّل در مورد ديدار اول نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله با شش نفر از خزرجىها را از عاصم بن
هامش
( 1 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 174 - 175 و اين خلاصهء خبر ابن اسحاق در سيره است ، ج 2 ، ص 73 - 75 و 81 - 87 .
( 2 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 10 .
( 3 ) . سيرهء ابن اسحاق ، ج 2 ، ص 70 .
( 4 ) . همان ، ص 73 .
( 5 ) . همان ، ص 81 .
( 6 ) . همان ، ص 97 .