( 1 ) اين مطلبى است كه ابن شهر آشوب در فصل هجرت ذكر كرده و در فصل سابق در مورد احوال و تاريخ نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله گفته است : « محاصره در شعب ابى طالب چهار سال طول كشيد و قبل از آن گفته است : ابو طالب نه سال و هشت ماه پس از نبوت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله وفات كرد و اين در حالى بود كه دو ماه از اتمام محاصرهء شعب مىگذشت و خديجه شش ماه پس از ابو طالب رحلت كرد و نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله سه ماه در مكه اقامت كرد و سپس به اصحابش دستور داد كه به حبشه هجرت كنند ( ! ) و لذا گروهى از اصحاب آن حضرت به همراه خانوادههايشان به حبشه هجرت كردند و اين در سال پنجم بعثت بوده است ( ! ) و مىنويسد : پس از آن كه ابو طالب رحلت كرد ، آن حضرت به طائف سفر كرد و يك ماه در آنجا اقامت نمود ، سپس به مكه مراجعت كرد و يك سال و شش ماه در پناه مطعم بن عدىّ زندگى كرد .
( 2 ) سپس خلاصهء خبر بيعت عقبهء اول و دوم و نامهاى افراد را ذكر مىكند و مىنويسد :
بيعت عقبه اول در منى بوده و در اين جلسه پنج نفر از خزرجىها و يك نفر از أوسىها دور از چشم قوم و قبيله خويش با آن حضرت « بيعت نساء » را منعقد كردند و آنها عبارت بودند از : جابر بن عبد الله « 1 » ، قطبة بن عامر بن حرام ، عوف بن حارث ، حارثة بن ثعلبة « 2 » مرثد بن اسد و ابو امامة ثعلبة بن عمرو كه به وى أسعد بن زراره مىگفتند .
در سال بعدى كه عقبهء دوم منعقد شد ، شش نفر ديگر مسلمان شدند و با آن حضرت بيعت كردند كه عبارت بودند از : ابو الهيثم بن تيهان ، عبادة بن صامت ، ذكوان بن عبد الله ، نافع بن مالك بن عجلان ، عباس بن عبادة بن نضلة و هم پيمان با او ، يزيد بن ثعلبه و گفته مىشود كه : مسعود بن حارث و عويم بن ساعده نيز از همپيمانان آنها بودهاند .
سپس نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله پسر عمويش ( در نسخه اين گونه آمده است ) مصعب بن ( عمير ) بن هاشم را به همراه آنها فرستاد و او در منزل أسعد بن زراره سكونت كرد و مردم به ديدار وى مىآمدند و اسلام را قبول مىكردند .
( 3 ) و در سال بعدى « بيعت جنگ » منعقد شد و قضيه به اين صورت بود كه هفتاد مرد و زن از أوس و خزرج ، دوازده نفر نماينده از ميان خويش برگزيدند كه با نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله بيعت كنند و نه نفر از آنها خزرجى بودند كه عبارت بودند از : أسعد بن زراره ، جابر بن عبد الله انصارى « 3 » ، براء بن معرور ، عبد الله
هامش
( 1 ) . جابر در ميان كسانى كه در بيعت عقبه شركت داشتهاند ، نبوده است ؛ بلكه پدرش عبد الله بن عامر بن حرام در آن حضور داشته است و جابر همان است كه در روز اربعين امام حسين صلّى اللّه عليه و آله به زيارت آن حضرت رفت .
( 2 ) . اين اسم نيز در شش نفر اول و يا دوم به چشم نمىخورد ، بلكه او جدّ اوس و خزرج به شمار مىرفته است ، تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 30 .
( 3 ) . كشى در كتاب رجال خود از امام باقر عليه السّلام روايت مىكند كه فرمود : عبد الله ، پدر جابر هم در بيعت هفتاد نفره و هم در بيعت دوازده نفره شركت داشت ؛ اما جابر تنها در بيعت هفتاد نفره شركت داشت ؛ رجال كشى ، ص 41 .