تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 524

مساهمون:

ص٥٢٤
ابو طالب استشهاد كرد :
يقسّم حقّا لليتيم و لم يكن * يدعّ لدى أيسارهنّ الأصاغرا
يعنى : حقّى ميان يتيمان تقسيم مىكند و كسى نيست كه در هنگام توانمندى كوچكتران را از حقى كه دارند باز دارد . [ اين كلمه در آيهء ماعون / 2 آمده است :
« أَ رَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ * فَذلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ * وَ لا يَحُضُّ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ »
. يعنى : آيا ديدى آن كس را كه قيامت را تكذيب مىكند ؟ او همان است كه يتيم را به اهانت مىراند و به طعام دادن به مسكين تشويق نمىكند . در قرآن از اين مادّه تنها دو كلمهء « دعّا » و « يدعّون » در آيهء طور / 13 آمده است :
« يَوْمَ يُدَعُّونَ إِلى نارِ جَهَنَّمَ دَعًّا »
« روزى كه آنان را به قهر به جانب آتش دوزخ كشند » . تفسير « دعّ اليتيم » به راندن او از حقى كه دارد ، تنها صورت شرح و تقريب دارد ، و از ديدگاه ما سزاوارتر آن است كه « دعّ اليتيم » ، به راندن او از حقّ خود ، به عنوان قيد يا اختصاص ، برگردانده نشود ؛ چه ، در بيان قرآنى آنجا كه مسأله به از بين بردن حقّ مال يتيم بر مىگردد از واژهء « أكل مال يتيم » ( خوردن مال يتيم ) استفاده مىشود و از آن جمله است آيات ذيل : نساء / 6 :
« وَ ابْتَلُوا الْيَتامى حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ وَ لا تَأْكُلُوها إِسْرافاً وَ بِداراً أَنْ يَكْبَرُوا »
« و يتيمان را بيازماييد تا چون به سنّ ازدواج رسند اگر از آنان رشدى احساس كرديد اموالشان را به آنان بسپاريد و آن را از بيم اين كه بزرگ شوند به شتاب و به ناروا مخوريد » ؛ نساء / 10 :
« إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعِيراً »
« كسانى كه اموال يتيمان را به ستم مىخورند ، اين آتش است كه مىخورند و به شكم خود مىبرند و به آتشى بر افروخته نيز در خواهند آمد » ؛ فجر / 19 :
« كَلَّا بَلْ لا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ * وَ لا تَحَاضُّونَ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ * وَ تَأْكُلُونَ التُّراثَ أَكْلًا لَمًّا * وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبًّا جَمًّا »
« نه چنان است ، شما يتيم را گرامى نمىداريد * و به طعام دادن به مسكين تشويق نمىكنيد * و ميراث را با حرص فراوان مىخوريد * و مال را بسيار دوست مىداريد » . « أكل مال » تعبير آشناى قرآنى است ، در مورد به ناحق ستاندن مال ، در آياتى همچون : - بقره / 174 ، در مورد ربا خورى ؛
الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 524 | عائشة عبد الرحمن ( بنت الشاطئ ) / حسين صابري