تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 451

مساهمون:

ص٤٥١
البتّه سياق آيه هود چنين مىفهماند كه آنان با خشم و يا ترس و يا به زور نزد او نشتافتند ، بلكه براى انجام دادن كارهاى زشت و ناروا با ميهمانان او به سرعت نزد او رفتند . سياق آيهء صافات نيز بيشتر به اين مفهوم نزديك است كه آنان بر اساس تقليدى كوركورانه و پيرويى نابخردانه و احمقانه و نه بر اساس ترس يا خشم در پى پدران خود مىرفتند . در اين واژه مفهوم سرعت ، همراه با اضطراب ، خشونت و نابخردى و فقدان هدف در رفتن به سوى يك پديده نهفته است ، و بناى آن بر مجهول در آيات صافات و هود اين مفهوم را در بر دارد كه اين گروش به صورتى غير ارادى بوده است چنان كه ، گويا آنان به زور شهوت فسق و يا تقليد كوركورانه و پيرويى بىهدف از پدران گمراه خويش ، بناچار در راهى قرار داده مىشدند . در بيتى كه به عنوان شاهد آمده است نيز « أتونا يهرعون و هم اسارى » گواهى بر « روى آوردن همراه با خشم و ناخشنودى » نيست ، بلكه از آشفتگى اسيران مجبور شده‌اى حكايت دارد كه به رغم خواست خود به اسارت برده مىشدند . ]

87 - الرّفد المرفود :

نافع از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد :
« بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ »
. ابن عباس گفت : « بئس اللعنه » ( چه بد لعنتى است ) ؛ و آنگاه به شعر شاعر استشهاد كرد :
لا تقذفنّى بركن لا كفاء له * و إن تأسّفك الأعداء بالرفد
يعنى : مرا به سوى پشتيبانى كه او را لياقت نيست مران ، هر چند كه دشمنان تو را به لعن و نفرين خويش اندوهگين سازند . [ اين دو كلمه در آيه هود / 99 ، دربارهء فرعون و سران سركش قوم او آمده است :
« يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ * وَ أُتْبِعُوا فِي هذِهِ لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ »
. يعنى : در روز قيامت پيشاپيش قوم خود است و آنان را به آتش در مىآورد كه بد جايگاهى است كه بدان وارد مىشوند ؛ و لعنت اين جهانى و لعنت روز قيامت را از پى دارند و اين چه بد لعنتى است . اين دو كلمه ، به صيغه و مادّه ، تنها يك بار در قرآن آمده است . روشن است كه در اينجا ابن عباس اين كلمه را به كلمه‌اى ديگر از خود آيه تفسير كرده
الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 451 | عائشة عبد الرحمن ( بنت الشاطئ ) / حسين صابري