برات از او است ، و يا بده شب موسى كه متمم سى شب بود لقوله تعالى وَواعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْناها بِعَشْرٍ و أشهر مراد عشر ذى الحجة است ، از انس بن مالك مرويست كه حق سبحانه سوگند به اين ده روزه خورده به جهت آنكه هيچ ايامى را دوستتر از دههء ذى الحجه ندارد و هر روزهء از آن در ثواب برابر روزه يك ساله است و قيام هر شب از آن مانند قيام شب قدر ، مرويست كه حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم را اعلام كردند كه فلان جوان در اين ايام به روزه مىباشد آن حضرت وى را طلبيد و فرمود كه از فضل اين ايام به تو چه رسيد گفت يا رسول اللَّه چيزى نشنيدهام جز آنكه ايام حج است و حاجيان بافعال حج و عبادات و طاعات مشغولند من نيز ميخواهم در طاعت با ايشان موافقت نمايم باميد آنكه در آخرت با ايشان باشم فرمود كه اى جوان بشارت باد ترا كه هر كه در اين دهه روزه نگاه دارد چنان باشد كه هر روز صد بنده آزاد كرده باشد و صد شتر قربان كرده و صد اسب در راه خدا بغازيان داده و چون در روز ترويه روزه دارد چنان باشد كه دو هزار بنده آزاد كرده باشد و دو هزار شتر قربان كرده و دو هزار اسب بغازيان داده كه در راه خدا جهاد كنند و دو ساله روزه براى او مينويسند يك سال پيش از آن و يك سال ديگر بعد از آن و هر گناه كه در اين دهه كرده خدا عفو فرمايد ، و هر كه در اين دهه صدقه دهد چنان باشد كه آن را بپيغمبران تصدق نموده ، و هر كه در اين دهه بعيادت بيمارى رود چنان باشد كه پيغمبر را عيادت كرده و هر كه در اين دهه تشييع جنازه نمايد چنان باشد كه در عقب جنازهء شهيد رفته و هر كه مؤمنى را در اين دهه ضيافت كند چنان باشد كه رسول خداى را ضيافت كرده ، در خبر است كه روزى اول ذى الحجة مولد ابراهيم عليه السّلام بوده و در اين روز بخليل تسميه يافته ، و در همين روز توبهء آدم عليه السّلام قبول گشته و در اين روز پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فاطمهء زهرا را به حضرت امير المؤمنين عليهما السّلام تزويج نموده ، و بروايت ديگر ششم اين ماه بود كه رسول سورهء توبه را بابو بكر داد تا بر مشركان قريش خواند و بعد از رفتن او جبرئيل عليه السّلام نازل شد و گفت حكم الهى چنان است كه
لا يؤديها عنك إلا انت أو رجل منك
اينسوره را نرساند بمشركان مگر تو يا مردى كه از تو باشد روز سيم حضرت امير المؤمنين عليه السّلام را بفرستاد و سوره را از ابو بكر بگرفت و وى را در رفتن و باز گشتن مخير ساخت ، و در روز عرفه سوره را بر ايشان خواند و در اين روز بود كه ابراهيم عليه السّلام بنياد خانهء كعبهء معظمه نهاد وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ و در اين روز بود كه ندا كرد و مردمان را به حج خواند كه وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ و هم در اينروز بود كه به او ندا آمد كه فرزند خود را قربان كند ، و هم در اينروز بود كه فدا براى اسمعيل سلام اللَّه عليه نازل شد ، و در اين ايام بود كه وعدهء موسى تمام شد كه وَأَتْمَمْناها بِعَشْرٍ و به جهت توقير و تعظيم اين لياليست كه حقتعالى از جملهء مقسم بها او را بعنوان تنكير اختصاص فرمود تا مثل اخوات وى نباشد بلكه از آنها
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 231
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٣١