چه ملتبس بود بر شما و بر آباى شما كه اعلم از شما بودند و نظير اينست كريمهء إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَقُصُّ عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَكْثَرَ الَّذِي هُمْ فِيه يَخْتَلِفُونَ و گويند كه خطاب يكسانيست كه گرويده بودند از قريش * ( قُلِ اللَّه ) * بگو اى محمد صلَّى اللَّه عليه و آله كه خداى فرستاده است آن را كه ندانستند اين مبتدايى است محذوف الخبر اى اللَّه انزله يا فاعل فعل محذوف اى انزل اللَّه و اكثر بر آنند كه اين جواب آنست كه گفتند نفرستاده تورية را * ( ثُمَّ ذَرْهُمْ ) * پس دست بدار از يهود و بگذار ايشان را فِي خَوْضٍ در اباطيل و خرافات خود * ( يَلْعَبُونَ ) * در حالتى كه بازى ميكنند و بر تو غير از تبليغ و الزام حجت نيست صورت امر است و مراد تهديد است اى ( دعهم فسيعلمون عاقبة امرهم ) يعنى ايشان را با من رها كن كه گذر ايشان بر منست و سزاى ايشان بر من و عنقريب عاقبت كار خود را بدانند بدانكه ظرف صلهء ذرهم است با يلعبون و يلعبون حال از مفعول ذرهم و يا حال از مفعول يا فاعل يلعبون يا از ضمير خوضهم و ظرف متصل به اول ابو سعيد ابو الخير در كلمهء قل اللَّه ثم فرمود كه اللَّه بس و ما سوى هوس و انقطع النفس و بعضى ديگر عرفا گفتهاند كه قل اللَّه يعنى دل بسوى او دار ثم ذرهم پس غير او را فرو گذار و شبلى با بعضى از اصحاب خود گفت
عليك باللَّه ودع ما سواه
چون تفرقه دل است حاصل ز همه
دل را بيكى سپار و بگسل ز همه
و بعد از آن بيان احتجاج بانزال تورية بر موسى اعلام مىكند كه سبيل قرآن همان سبيل تورية است * ( وَهذا ) * و اين قرآن * ( كِتابٌ أَنْزَلْناه ) * كتابيست كه فرو فرستادهايم آن را * ( مُبارَكٌ ) * بسيار فايده و با بركت است * ( مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْه ) * باور دارنده آنچه پيش از وى بوده از كتب چون تورية و انجيل يعنى موافق آن در توحيد و اصول دين و يا گواهى دهنده بر حقيقت آن و در تسميهء قرآن بمبارك چند وجه گفتهاند يكى آنكه ممدوحست و مستسعد به پس هر كس كه متمسك به آن مىشود بفوز و رستگارى ميرسد دويم آنكه بركت بمعنى ثبوت الخير است اى ( ثبت له ما يستحق به التعظيم لم يزل و لا يزال ) پس قرآن مبارك است زيرا كه مقارن خيرية است و متضمن علم اولين و آخرين و مغفرت ذنوب و مبين حلال و حرام سيم بركت بمعنى زيادتى است يعنى قرآن متضمن زيادتى بيانست بر آنچه در كتب متقدمه است چه او ناسخ آن كتب است و تا آخر تكليف هيچ كتابى نسخ آن نكند و قوله * ( وَلِتُنْذِرَ ) * عطف است بر آنچه مدلول عليه صفت كتابست كانه قيل ( انزلناه للبركات و تصديق ما تقدمه من الكتاب و الانذار ) يعنى انزال قرآن كرديم براى خيرات و بركات كثيره و تصديق كردن كتب متقدمه و براى آنكه بيم كند و حفص بتا