مر تراست چون عبد اللَّه از مجلس پيغمبر ( ص ) بيرون رفت آن حضرت اصحاب را گفت كه
ا لم اقل من راه فليقتله
آيا من نگفتم كه هر كه او را به بيند بكشد عباد بن بشر گفت كانت عينى اليك يا رسول اللَّه ان تشير الى فاقتله چشم من بجانب تو بود كه تا به من اشاره فرمايى من او را بكشم فرمود
الانبياء لا يقتلون بالاشارة
پيغمبران كسى را به اشاره نكشند از ابن مسعود روايتست كه عبد اللَّه قبل از فتح مكه باسلام رجوع كرد بعد از آن حقتعالى از سوء عاقبت كفار و اهل شرك خبر ميدهد كه * ( وَلَوْ تَرى ) * و اگر ببينى تو * ( إِذِ الظَّالِمُونَ ) * چون باشند ستمكاران يعنى كافران * ( فِي غَمَراتِ الْمَوْتِ ) * در سكرات و شدايد مرك اين مأخوذ است از ( غمره الماء اذا غشيه ) يعنى چون فرو گيرد و احاطه كند سختى هاى مرگ كفار را * ( وَالْمَلائِكَةُ ) * و فرشتگان عذاب * ( باسِطُوا أَيْدِيهِمْ ) * گسترانندگان باشند دست هاى خود را براى قبض روح ايشان و در ينابيع آورده كه دستها گشاده باشند به عذاب ايشان و عمود آتشين بر رو و پشت ايشان زنند و گويند كه * ( أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ ) * بيرون آريد روحهاى خود را از جسدها هم چو متقاضى مسلط كه از روى غلظة و عنف چيزى طلبد و يا گويند ملائكه عذاب كه بدر آريد نفسهاى خود را از عذاب و خود را از دستهاى ما برهانيد اگر ميتوانيد يعنى نتوانيد * ( الْيَوْمَ ) * امروز كه وقت مردن شما است تا ابد الاباد * ( تُجْزَوْنَ ) * جزا داده خواهيد شد * ( عَذابَ الْهُونِ ) * به عذاب خوارى مراد عذابيست كه متضمن شده و اهانت باشد و اضافه بهون از جهت عراقت و تمكن آنست در آن از امام محمد باقر عليه السّلام مرويست كه مراد به عذاب هون تشنگيست در وقت جان كندن * ( بِما كُنْتُمْ تَقُولُونَ ) * بسبب آنكه بوديد كه ميگفتيد * ( عَلَى اللَّه غَيْرَ الْحَقِّ ) * بر خدا چيزى كه نار است و ناروا بود مانند ادعاى ولد و شريك مر او را و دعوى نبوت و وحى * ( وَكُنْتُمْ عَنْ آياتِه ) * و بوديد كه از آيتهاى او * ( تَسْتَكْبِرُونَ ) * گردنكشى ميكرديد و تعظيم نمينموديد و در آن تأمل و تفكر نكرده ايمان به آن نياورديد و تصديق نكرديد بعد از آن بر سبيل توبيخ ايشان را گويد * ( وَلَقَدْ جِئْتُمُونا ) * و بدرستى كه آمديد به حساب و جزاى ما * ( فُرادى ) * در حالتى كه منفرديد و يكتا نه مال با شما هست و نه فرزند و نه خدم و نه حشم و نه يار و نه مددكار از اعوان و اوثان كه گمان ميبرديد كه شفيعان شما باشند چه مرويست كه آيه در حق نضر بن حارث كلده آمده كه ميگفت ( سوف تشفع لى اللات و العزى ) و فرادى جمع
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 435
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٤٣٥