رحلت او از اين قانون استفاده كردهاند . « 1 »
مفسّران اسلام در اين موضوع هم عقيدهاند كه عدّهاى از بزرگان صحابه پيغمبر صلى الله عليه و آله مانند عبداللَّه بن عباس ، جابر بن عبداللَّه انصارى ، عمران بن حصين ، عبداللَّه بن مسعود ، ابى بن كعب و امثال آنها ، فتوا به جواز « متعه » مىدادند « 2 » ، و آيهء سابق را به اين صورت مىخواندند :
« فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ الَى اجَلٍ مُسَمى . . .
؛ آن زنانى را كه براى مدت معينى « متعه » مىكنيد حق آنها را بپردازيد » . « 3 »
مسلماً نظر آنان اين نبود كه در قرآن تحريفى رخ داده ، و چيزى از آن افتاده است ، به هيچ عنوان بلكه منظور آنها بيان تفسيرى بوده كه از شخص پيامبر صلى الله عليه و آله همان كسى كه اين كتاب بزرگ آسمانى بر او نازل شده است شنيده بودند ، گرچه از ظاهر رواياتى كه « ابن جرير طبرى » در تفسير بزرگ خود آورده چنين بر مىآيد كه جملهء « الى اجل مسمى » از اصل قرآن بوده است ، آنجا كه مىگويد :
ابونصيره نقل مىكند كه اين آيه را براى « ابن عباس » خواندم گفت بخوان : « الى اجل مسمى » گفتم من اينچنين نمىخوانم گفت : به خدا سوگند اين چنين نازل شده است ( اين سخن را سه مرتبه تكرار كرد ) . « 4 »
هامش
( 1 ) . مؤلف عاليقدر به اندازهء كافى دربارهء اين مسألهء مهم اسلامى كه مورد اختلاف شيعه و سنى است از نظر مدارك اسلامى بحث نموده و قسمت قابل توجهى از آثار اجتماعى و اخلاقى آن را نيز ذكر كرده است ، ولى براى تكميل اين بحث و پاسخگويى به ايراداتى كه از عدم توجه به معناى « ازدواج موقت » و شرايط آن سرچشمه گرفته و تشريح جنبههاى اجتماعى آن بحثى در پايان كتاب از نظر خوانندگان محترم مىگذرانيم ، و تصور مىكنيم با توجه به مجموع اين بحثها اهميّت اين قانون عالى اسلامى كه وسيلهء مؤثرى براى مبارزه با فحشا و انحرافات جنسى است ، روشن مىگردد
( 2 ) . شمارى از صحابه و تابعين كه متعه را مباح دانستهاند : ر . ك : كنزالعمال ، ج 8 ، ص 294
( 3 ) . به تفسير فخر رازى ، ج 3 ، ص 210 و تفسير طبرى ، ج 5 ، ص 9 ؛ نيز الجامع لاحكام القرآن قرطبى ، ج 2 ، ص 147 ؛ التفسير العظيم ، ج 1 ، ص 474 ؛ تفسير كشاف ، ج 1 ، ص 519 ؛ السنن الكبرى ، ج 7 ، ص 205 ؛ المصنف عبدالرزاق ، ج 7 ، ص 497 و 498 باب المتعة ؛ شرح نووى بر صحيح مسلم ، ج 9 ، ص 179 ؛ كنزالعرفان ، ج 2 ، ص 150 رجوع شود
( 4 ) . جامع البيان طبرى ، ج 5 ، ص 9