ايشان بحسب مفهوم مخالف است واعتبار مفهوم مخالف مطلقا مشروطست به آن كه قيد مذكور اغلبى نباشد و ذكر او را بحسب ظاهر فايده ء نباشد غير از مفهوم مخالف چنان كه در بعض كتب اصول تحقيق يافته واينجا هر دو شرط مفقود است زيرا كه اكثر واغلب آنست كه صلوات و طهارت از مؤمنان واقع مىشود ونيز تخصيص مؤمنان بذكر وجه ظاهرى دارد غير مفهوم مخالف و آن اهتمام است بشأن ايشان از جهت شرف ايشان به شرف ايمان واقبال ايشان به امتثال او امر ونواهى قرآن .
دوم - آن كه مفهوم مخالف وقتى معتبر تواند بود كه صارفى ومعارضى نداشته باشد و شك نيست كه ادله ء مأمور بودن كفار به شرايع چنان كه در اصول مقرر است صارفست آيت را از دلالت بر مفهوم مخالف .
سوم - آن كه مفهوم مخالف در اين آيت اختصاص وجوب طهارت مؤمنانست به قصد قيام ايشان بسوى نماز و در صحت اين مفهوم شكى نيست ومنافات ندارد بوجوب طهارت مطلقه بر كافران چنان كه مخفى نيست نزد عقل سليم و طبع مستقيم و اما آن كه بعضى در جواب سؤال مذكور فرموده اند كه مفهوم مخالف نزد ما حجت نيست محل بحث است زيرا كه مفهوم مخالف در آيت مذكوره مفهوم مخالف شرط است يعنى قول او ( إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ ) ومفهوم مخالف شرط حجت است نزد محققين علماء اماميه مثل شيخ ابو القاسم وشيخ جمال الدين مطهر شيخ شهيد رض الله اگر چه مفهوم مخالف ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) حجت نيست نزد محققين .
بحث سوم - آن كه قول او ( قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ ) دلالت مىكند بحسب ظاهر بر آن كه قيام بسوى نماز شرط وجوب وضوء باشد
و اين خلاف واقع است زيرا كه وضوء واجبست پيش از قيام بسوى نماز نه بعد از او اجماعا ونيز بر كسى كه قادر نباشد بر قيام و نشسته نماز كند وضوء واجبست با آن كه او را قيام بسوى
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 15
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص١٥