اجمعين ( 1 ) وآيت مذكوره دلالت نمىكند بر وجوب نيت وبرين قياس است كلام در ترتيب وموالات و غير آن و جواب آنست كه نيت ونظاير او شرايط صحت وضواند نه اجزاى او ومراد از آيت بيان وجوب اجزاى وضوست نه شرايط او و وجوب شرايط ثابت شود به ادله ء ديگر مثل روايت وضوء بيانى از حضرت رسالت پناه ( ص ) كه وضو ساخت وفرمود ( هذا وضوء لا يتقبل الله الصلاة الا به ) إلى آخر الحديث . يعنى اين وضو كه كردم وضوئيست كه قبول نمىكند خداى تعالى نماز را مگر به مثل او يا آن كه وجوب ذات وضو مستلزم وجوب ( 2 ) نيت است بنا بر حديث مشهور ( انما الاعمال بالنيات ) و غير آن .
بحث دوم آن كه آيت مذكوره دلالت مىكند بر تخصيص وجوب طهارت به مؤمنان
زيرا كه ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) خطابست به مؤمنان وامر به طهارت بعد از آن مختص است به ايشان پس چنان مستفاد مىشود كه طهارت واجب باشد بر مؤمنان نه بر غير ايشان با آن كه كفار نيز مأمورند به شرايع ومكلفند بفعل واجبات و ترك محرمات چنان كه در علم اصول تحقيق يافته و ممكن است كه جواب گفته شود به چند وجه :
يكى آن كه دلالت تخصيص خطاب به مؤمنان بر تخصيص وجوب طهارت به
هامش
كه در مقام تشريع احكام صادر گرديده ظاهرا در مقام ايجاب وبعث به متعلق امريست بعنوان طلب حتمى مگر اين كه دليل محكمى قائم بر انصراف باشد .
( 1 ) نيت اراده ء آوردن عمليست به قصد عناوين مطلوبه و اين معنى از لوازم افعال اختياريه فاعل مختار است و اما اعتبار قصد قربت در عبادات قيد زايد است خارج از موضوع له .
( 2 ) زيرا كه وضوء مثل ساير افعال اختياريه طبق اراده به عمل خواهد آمد وحديث ( انما الاعمال بالنيات ) نيز به اين معنى اشاره است نه به اعتبار قصد قربت در عبادت ، و اما اعتبار قصد قربت در طهارة ( وضوء و غسل و تيمم ) مبنى بر عبادت بودن آنهاست وطريق احتياط به جا آوردن طهارات ثلث به قصد قربت است چنانچه در رساله ء مفرده تحقيق يافته است .