ومخفى نماند كه احتمال ثانى راجح است زيرا كه نسخ خلاف اصل است وتخصيص بهتر است ازو ( 1 ) با آن كه اكثر مفسران برآنند كه در سوره ء مائده اصلا منسوخ نيست .
ومؤيد اينست آن كه روايت كرده اند از رسول خدا صلَّى الله عليه وآله وسلَّم كه فرمود سوره ء مائده آخر سوره ايست كه نازل شد حلال دانيد حلال او را و حرام دانيد حرام او را .
ومراد از امر ( فَاصْطادُوا ) اباحه ء صيد است در حال حلال بعد از تحريم او در حال احرام وقول او ( ولا يَجْرِمَنَّكُمْ ) نهى است از جرم بمعنى بر گناه داشتن
هامش
خدا نهى فرمود از ممانعت ايشان به مناسبت اسلام آوردن ايشان به جهت ( الاسلام يجب عما قبله ) .
و اين معنى را تأييد مىكند قول او ( يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنْ رَبِّهِمْ ورِضْواناً ) از جهت اين كه كفار معتقد به شرايع نبودند تا به جا آوردن مناسك اسلامى طلب فضل ورضوان باشند و با سلطنت اسلامى ميسر نبود بر ايشان كه وظايف جاهلانه ء خودشان را انجام دهند تا به زعم آنان طلب فضل ورضوان نمايند .
و همچنين تأييد مىكند كه مراد از آمين البيت مسلمانانست قول او ( وإِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا ) زيرا كه حرمت صيد از احكام اسلامى است پس مخاطب مسلمين است بس و معنى قول او ( ولا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ ) اينست كه جرم وعداوت وبغض قومى از مسلمين وادار نكند شما را كه به سبب آن منع كرده باشيد آنان را از دخول به مكه براى زيارت و اين معنى هم محكم است نسخ به آن راه نيافته است ابدا .
( 1 ) ما در كتاب اثبات الايات محفوظ بودن آيات قرآنى را از تطرق نسخ مشروحا بيان كرده ايم مر طالب حق وحقيقت را لازم است رجوع به آن و همچنين در آن كتاب در اطراف آيه ء ( لا تُحِلُّوا شَعائِرَ الله ) در ص 129 ج 1 شرحى مبسوطى نوشته شده است مراجعه خالى از فايده نيست .