است از صدقه ء آشكارا به هفتاد مرتبه و صدقه ء آشكارا در واجب فاضلتر است از صدقه ء پنهانى به بيست و پنج مرتبه پس ظاهر آنست كه آيت مذكوره مخصص است به سنت و ( وجه ) اخفاء صدقه ء مندوبه افضل آنست كه اخفاء آن از ريا ابعد است و به اخلاص اقرب و ( وجه ) آن كه اظهار صدقه ء واجبه افضل است كه تا در تهمت نيفتد كه زكات واجب نمىدهد و تا مردم موافقت كنند با او در زكات دادن با آن كه در واجب ريا نمىرود ( ونيز ) آيت مذكوره دلالت مىكند بر آن كه جايز است بلكه افضل آنست كه مالك زكات مال خود را به مستحق رساند اگر چه باذن امام يا نايب او باشد .
مبحث سوم
در احكام متعلق به اخراج زكات و در آن شش آيه است :
الاية الاولى قوله تعالى فى سورة البقرة : ( و ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلأَنْفُسِكُمْ و ما تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغاءَ وَجْهِ الله و ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وأَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ . ) ( 272 ) يعنى و آن چه احسان كنيد به مردم از مال حلال پس ثواب آن مر نفسهاى شما راست واحسان نمىكنيد مگر از جهت طلب رضاى خداى تعالى و آن چه احسان كنيد به مردم از مال حلال رسانيده شود به شما ثواب آن به تمام وحال آن كه شما ستم كرده نخواهيد شد در ثواب آن .
بدان كه ظاهر آنست كه مراد از خير مال حلال است نه مطلق مال زيرا كه دادن مال حرام به كسى ثواب ندارد بلكه گناهست .
و كلمه ء ما در اول وثالث ماء شرطيه است ولهذا ما بعد خود را مجزوم
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 303
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٠٣