لغوى بمعنى شرعى آنست كه زكات شرعى سبب پاك شدن مالست از حرام و پاك شدن نفس از رذالت بخل يا آن كه سبب زياده شدن مالست بحسب خاصيت و ثواب در آخرت و در اين كتاب سه مبحث است :
مبحث اول در وجوب زكات و محل آن و در او چهار آيتست :
الاية الاولى قوله تعالى فى سورة البقرة ايضا : ( لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ والْمَغْرِبِ ولكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِالله والْيَوْمِ الآخِرِ والْمَلائِكَةِ والْكِتابِ والنَّبِيِّينَ وآتَى الْمالَ عَلى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبى والْيَتامى والْمَساكِينَ وابْنَ السَّبِيلِ والسَّائِلِينَ وفِي الرِّقابِ وأَقامَ الصَّلاةَ وآتَى الزَّكاةَ والْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا والصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ والضَّرَّاءِ وحِينَ الْبَأْسِ أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وأُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ) ( 177 ) .
يعنى نيست كار نيك آن كه بگردانيد رويهاى خود را به جانب مشرق و مغرب و ليكن كار نيك معتدٌّ به كار نيك آن كس است كه ايمان آورد به خداى تعالى وبروز قيامت و به فرشتگان و به كتابهاى آسمان و به پيغمبران وبدهد مال خود را در حالتى كه مشتمل باشد بر دوستى مال به خويشان محتاج خود و به يتيمان محتاج و به مسكينان كه چيزى ندارند و به مسافر محتاج در غربت و به گدايان و به بنده هاى درمانده از براى خلاصى ايشان در بندگى و كار نيك آن كس است كه به پاى دارد نماز را وبدهد زكات را و كار نيك آن كسانند كه وفا كنند به نذر و عهد خود هر گاه كه نذر يا عهد كنند و كار نيك آن كسانى كه صبر كنند در شدت مالى مثل فقر و در شدت بدنى مثل مرض و در وقت مقاتله با كفار در جهاد اين جماعت كه مذكور شدند ايشانند آنان كه راست مىگويند هر چه مىگويند و اين جماعت ايشانند پرهيزكاران كامل در تقوى وپرهيزكارى ( بدان كه ) خطاب در اين آيت به اهل كتابست از يهود و نصارى زيرا كه يهود به جانب مغرب نماز مىكردند بسوى بيت المقدس و نصارى به جانب مشرق و هر دو فريق مبالغه واهتمام مىكردند بسوى بيت المقدس و غير آن
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 278
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٢٧٨