دوست داشته تر است بسوى من از آن كه بخوانم قرآن را به تمام بى تأنى .
ومؤيد اين تفسير است آن كه روايت كرده اند از امير المؤمنين عليه السّلام كه فرمود در بيان معنى ترتيل كه بسيار تند مخوان قرآن را چنان كه اشعار را مىخوانند وبسيار آهسته نيز مخوان ليكن چنان بخوان كه دلهاى سخت را نرم گردانى و بايد كه مقصود شما از قرائت قرآن تمام كردن سوره نباشد .
و بعضى گفته اند كه مراد از ترتيل قرائتست به آواز حزين ومؤيد اينست روايت ابو بصير از امام صادق عليه السلام كه فرمود معنى ترتيل آنست كه تأنى كنى در خواندن قرآن ونيكو گردانى آواز خود را در خواندن آن ومناسبتر آنست كه مراد از ترتيل تدبر وتفكر باشد در معانى قرآن وانقياد كردن او به اوامر ونواهى آن و در تفسير ( ناشِئَةَ اللَّيْلِ ) نيز خلافست بعضى گفته اند كه مراد نفسى است كه برخيزد از خوابگاه خود در شب جهت عبادت خداى تعالى چنان كه گويند ( نشاء من مكانه ) يعنى برخاست از جاى خود و بعضى گفته اند كه مراد برخاستن شب است بنا بر آن كه ناشئه مصدر نشاء است بمعنى برخاستن .
و بعضى گفته اند كه مراد عبادتيست كه حادث شود در شب از نشاء بمعنى حدث و بعضى گفته اند كه مراد ساعت شب است كه حادث مىشوند پى در پى يا ساعات اول شب است از نشاء بمعنى ابتداء يعنى نماز كرد .
در ( وطأ ) دو قرائتست بعضى از قراء ( وطأ ) خوانده اند بكسر واو ومد بمعنى مواطاة يعنى موافقت مثل قتال ومقاتلة .
ومراد از موافقت دل وزبانست يا موافقت عمل است به اخلاص و خشوع و خضوع واكثر مفسران ( وطأ ) خوانده اند بفتح واو وسكون طاء بمعنى كلفت يا ثبات قدم و معنى قول او ( أَقْوَمُ قِيلًا ) آنست كه عبادت شب درستتر است قرائت او
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 195
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص١٩٥