واستحباب عينى ( 1 ) .
و باقى روايات محمول شود بر نفى وجوب عينى چنان كه مختار كثيرى از محققان اصحاب ماست . ونيز نزد اصحاب ما داخل واجب تخييرى و مستحب عينى است زياده كردن وبحمده در هر دو تسبيح بنا بر روايات معتبره از پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم و از امام باقر عليه السّلام .
الاية السابعة قوله تعالى فى سورة بنى اسرائيل : ( ولا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ ولا تُخافِتْ بِها وابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا ) ( 110 ) يعنى بلند قرائت مكن در نمازهاى خود وپست قرائت مكن در نمازهاى خود و طلب كن ميانه ء اين راهى را ( بدان كه ) جهر در شرع عبارت از آنست كه آواز را چنان بلند كنند كه كسى نزديك باشد وشنوا باشد بشنود واخفات آن كه خود بشنود پس وابتغاء در لغت طلب كردنست وذلك اشارتست به جهر واخفات مذكورين بتأويل مذكور ( 2 ) .
هامش
( 1 ) و به عبارت ساده مستفاد از آيه و اخبار وجوب ذات تسبيح است و اما تعيين كيفيت خاصه سبحان ربي العظيم وسبحان ربي الاعلى نه ، بلكه به قرينه ء ساير اخبار تسبيح به نحوى كه از آيه مستفاد مىشود و پيغمبر هم فرمود كه اين دو تسبيح را در ركوع و سجود بگوئيد فردى از افراد واجب تخييرى است و اما استحباب وافضليت تسبيح كبير پس آن بلا كلام ثابت است .
( 2 ) آيه ء شريفه صراحتى در وجوب جهر واخفات در قرائة نماز ندارد زيرا كه جهر متعدى بنفسه است محتاج به حرف تعديه نيست يقال جهر الامر اى اعلنه وجهر الرجل اى راه بلا حجاب ولفظ بصلاتك مفعول فعل لا تجهر نيست بلكه مفعول بلا واسطه كلمه ء لا تجهر مقدر است و آن اينست :
لا تجهر أمرك بصلاتك كراهة استهزاء المشركين برؤيتهم صلاتك فى الملإ العام وكان ذلك فى اوائل الاسلام بمكة .
توضيح امر اينست كه مشركان پس از اين كه حضرت رسول ( ص ) طواف مىكرد و