پروردگار خود را از آن چه مناسب اسماء رفيع المكان او نباشد يا از آن چه لايق به علو شأن او نباشد و بر هر تقدير هر دو آيت دلالت مىكنند بر وجوب تسبيح در ركوع و سجود نماز به معونت مقدمات كه مثل آن مكرر مذكور شد ( 1 ) .
و روايت كرده اند كه چون آيت اول نازل شد پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم فرمود كه اجعلوها فى ركوعكم يعنى بگردانيد سبحان ربي العظيم را در ركوع خود و چون آيت ثانى نازل شد فرمود كه ( اجعلوها فى سجودكم ) .
يعنى بگردانيد ( سبحان ربي الاعلى ) را در سجود خود ونيز روايت كرده است هشام بن سالم از امام صادق عليه السّلام كه فرمود ( تقول فى الركوع سبحان ربي العظيم وفى السجود سبحان ربي الاعلى الفريضة واحدة والسنه ثلاثة ) .
يعنى مىگويى در ركوع سبحان ربي العظيم ومىگويى در سجود سبحان ربي الاعلى فرض يك بار است وسنت سه بار .
ومخفى نماند كه ظاهر آيات وروايات مذكوره دالست بر آن كه خصوص تسبيحين مذكورين واجب باشد در ركوع و سجود چنان كه مختار بعض اصحاب ماست فاما روايات صحيحه ء ديگر از امام صادق عليه السّلام صريح است در آن كه خصوص اين دو تسبيح واجب نباشد بلكه مطلق ذكر كافى باشد پس جمع ميان آيات وروايات مقتضى آنست كه آيات وروايات سابقه محمول شوند بر وجوب تخييرى
هامش
( 1 ) مرام مصنف شايد اين باشد كه آيات شريفه صريح است در امر به تسبيح اسم رب تعالى و صيغه ء امر حقيقت است در وجوب و تسبيح در غير از نماز واجب نيست پس تنها مصداق براى تسبيح واجبى نماز است كه آن را سنت حضرت رسول تشريح داده است كه در ركوع سبحان ربي العظيم و در سجده سبحان ربي الاعلى گفته شود پس آيه صريح است در وجوب تسبيح در ركوع و سجود به معونت اخبار وسنت حضرت رسول ( ص ) .