حجامت
بازوان بيمار مىپيچد ، سپس بىآن كه بازو را مالش دهد يا وريد را بيابد نشترش را كه اندازهء آن سه برابر نشترهاى ماست ، و دستهاش به دستهء كارد مىماند بيرون مىآورد ، و با ورزيدگى و اعتماد تمام رگ بيمار را مىشكافد و رها مىكند تا خون از آن خارج گردد . وقتى تشخيص داد كه خون به قدر كافى از بدن بيمار بيرون شده است تسمه را باز مىكند و بر مىدارد ، سپس از گوشهء نيم تنهاش كه با پنبه آغشته و آجيده شده كمى پنبه بيرون مىكشد ، روى زخم مىنهد ، و آن را با دستمالى كه بيمار به او مىدهد مىبندد ؛ بدين سادگى و آسانى عمل فصد را انجام مىدهد و دو سو مزد مىگيرد .
مسلمانان هم مانند جهودان خون را پليد و نجس مىشمارند و از كسى يا چيزى كه به خون آلوده باشد دور مىشوند ، و آن را ناپاك مىدانند ، و شايد به همين سبب پزشكان خون را هرگز نگه نمىدارند ، و چگونگى آزمايش آن را براى تشخيص بيماريهاى مختلف راه نمىبرند .
با اين كه دلاكان عمل فصد را به چابكى و مهارت تمام انجام مىدهند ، و
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1126
مساهمون: ژان شاردن
ص١١٢٦