مضمون به عيسى نوشت ، و با برادرزادهاش به خدمت وى فرستاد : من جالينوس پير و ناتوان پزشك تنها ، اين نامه را براى شما طبيب جسمها و روانها مىفرستم و مىگويم آوازه صنعتگرى و اعجاز شما در معالجت بيماران شادى و شوقى وصف ناپذير در وجودم برانگيخته ، و چون خود به سبب سالخوردگى و فروماندگى از تشرف به حضور شما محرومم برادرزادهام را به خدمت فرستادم تا آنچه صلاح من و خلق جهان در آن است به او بياموزيد .
و اين افسانه حاكى است كه فيليپ مقدس يكى از حواريون حضرت عيسى همين برادرزادهء جالينوس بود كه پس از فرا گرفتن تعليمات لازم بدان مقام بلند پيوست .
در نظر ايرانيان هرمس (
Hermes
) كه او را ارموس
) Ormous (
مىنامند ، و ابو على سينا بزرگترين پزشكان جهانند ، و ابن رشد را به سبب اين كه در اسپانيا ، در سرزمينى بسيار دور از كشورشان مىزيسته درست نمىشناسند ، و از مقام والاى اين طبيب بزرگ كه در اواخر قرن ششم زندگى مىكرده آگاهى زياد ندارند .
معتبرترين و مفصلترين و قديمترين كتاب طبّى ايرانيان ذخيرهء خوارزمشاهى است كه به نام خوارزمشاه اميرى كه بر سرزمينى واقع در شمال شرقى ايران امارت داشته ، در حدود پانصد سال پيش نوشته شده است .
در ايران هيچ نوع جرّاحى معمول نيست ، و پزشكان ايرانى به اين هنر هيچ آشنايى ندارند ، و جراحى محدود به عمل فصد است كه وسيلهء دلاكان معمولى انجام مىپذيرد . يكى از علل عدم آشنايى پزشكان ايرانى به جراحى اينست كه بر خلاف كشورهاى اروپايى در ايران جنگ و ستيز كمتر اتفاق مىافتد ، و اگر هم جنگى روى دهد بيشتر سلاح سرد به كار مىبرند ، بنابراين احتياج مبرم به عمل جرّاحى ندارند . دو ديگر اين كه چون هواى ايران بر خلاف هواى اروپا گرم و خشك است به ندرت مردم دچار تورّم ناشى از فساد اخلاط و ترشح نسوج و بيماريهايى از اين گونه مىشوند ، و اگر چنين مواردى پيش آيد با داغ كردن علاج مىكنند . سه ديگر اين كه هواى ايران چنان صاف و پاكيزه است كه بسيارى از زخمها خود به خود ، و بدون به كار بردن هيچ وسيله بهبود مىيابند ؛ و من بر اين اعتقادم كه در سراسر مشرق زمين هيچ پزشك نيست كه نحوهء عمل جرّاحى را ديده باشد . همچنين عمل تشريح روى بدن گرم ميسّر نيست ، زيرا جسد مردگان بر اثر حرارت هوا كه در بيشتر نقاط ايران حكمفرماست در مدتى نه