اين نكته گفتنى است كه منجمان ايران اين جدول سست و خندهناك را تنها به منظور گسترش دامنهء توقيعات و احكام ستارهشناسى و نمودن غرائب و شگفتيها در تقويمهاى خود درمىآورند .
تصوير نهم نشان دهندهء جداول خسوف و كسوف است . اكليپس (
Eclipse
) در زبان فارسى به معنى عام نهان شدن ، و در معنى خاص به مفهوم كسوف يا گرفتن خورشيد يا ماه مىباشد . در تقاويم ايرانى گرفتن ماه يا خورشيد جداگانه معين نمىشود ، و اخترگران مىگويند كه تشخيص اين دو از مطالعهء دقيق جداول كاملا روشن مىگردد زيرا كسوف يعنى گرفتگى خورشيد زمانى عارض مىشود كه ماه در حال هلال باشد ، و خسوف يعنى گرفتگى ماه در حال بدر روى مىدهد .
دربارهء توقيعات و احتمالات فلكى مندرج در تقاويم صادقانه مىگويم نخست نظر و اعتقاد من بر اين بود كه آنچه در جداول مربوط به احتمالات فلكى در تقاويم ايرانى ، همچنين در تقاويم اروپايى مىآيد ، باشد كه بر حسب اتفاق روى نمايد ، اما مرگ شاه عباس ثانى كه در اوايل همين سال در سى و هشت سالگى وى ، اتفاق افتاد عقيدهام را تغيير داد . زيرا درگذشت وى و علل آن در تقويمهاى ايرانى به صراحت و گويايى تمام پيش بينى شده بود . مرگ وى بر اثر دملى بود كه در نتيجهء ريشه گيرى بيماريهاى آميزشى در گلويش ايجاد شده بود . بر اثر تركيدن اين قرحه سوراخى در گلوى شاه پديد آمد كه هر چه از دهان فرو مىبرد از آن سوراخ بيرون مىآمد ، به سخن ديگر عكس العمل دهان را انجام مىداد . البته اين مرضى سخت دلازار و جانكاه بود ، امّا شگفتتر آنكه پادشاهى بدين بيمارى درمان ناپذير گرفتار بود كه در حرمش صدها پريروى مه طلعت كه هر يك آنها را از جمع زيبارويان برگزيده بودند و هرگز چشم نامحرمى به چهرهشان نيفتاده بود به حرمش فرستاده بودند ، وجود داشت .
من به تقويمى كه از آن من است دو جدول نمايشگر هلالهاى روزانهء ماه ، همچنين جدولى از طلوع يوميهء خورشيد در افق اصفهان افزودهام ، باشد كه مورد امعان نظر و استفادهء دانايان علوم رياضى و نجوم شود .