جبرئيل آمد و اين آيات را بر رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) آورده بود و او را خبر داد از آنچه ميان ايشان رفت » . « 202 »
نتيجه :
آنچه از مجموع احاديثى كه - در رابطه با سبب نزول آيهء مورد نظر رسيده - مىتوان استفاده كرد اين است كه يهوديان در خود نسبت به جبرائيل ( عليه السلام ) احساس كينه و عداوت مىكردند ، چون او واسطهء ابلاغ تكاليف و وظائف الهى و انسانى بود ، و اينان همواره مىخواستند از زير بار تكاليف برهند . و چنان كه مىبينيم گروهى از آنها كه به صورت دستهاى وابسته و نيرنگكار - كه صهيونيسم جهانى را به منظور ايجاد بىبند و بارى در ميان جامعه هاى آشناى به وظائف الهى و آسمانى به ارمغان آوردند - همواره مىكوشند سازمان تكاليف وجدانى و اخلاقى جوامع بشرى را از هم پاشيده و به دشمنى با انسانهائى برخيزند كه مىخواهند زير سايهء تكاليف و وظائف الهى به پريشانيهاى جوشيده از بى بند و بارى خاتمه دهند ، و بشريت را در پرتو انوار الهى به رسالتهاى الهى و انسانيشان آشنا سازند .
اين شيوه ، راه و رسم ديرينهء اين ملت از هم پاشيده شده بوده ، آنها با خود جبرائيل عداوتى نداشتند بلكه با پيامهاى هشدار دهنده و بيدارگر او مخالف بوده و اين شيوه را تا زندهاند ادامه مىدهند ، و مىخواهند فرياد وجدانهاى آشناى به تكاليف انسانى را خفه كرده تا بتوانند به بى بند و بارى و هرج و مرج آفرينى خود تداوم بخشند ، و سعى مىكنند - با ايجاد خلأ فرهنگى و فضائى سرشار از عوامل هوس انگيز - بىقيدى را در جوامع انسانى رواج داده تا به هوسها و تمايلات عصبى دنيائى - بدون هيچ مانع و رادعى - دامن زنند .
اين جبرئيل ستيزان روزگار ، همان فرقه و گروهى گريزان از ضوابط و معيارهاى الهى هستند كه با جعل سرزمينى به نام « اسرائيل » در ميان سرزمينى كه مهد پيامهاى جبرئيل ( عليه السلام ) است و در ميان منطقهاى كه نداى مسئوليتهاى انسانى كه جبرائيل پيام آن را به گوش هوش پيامبر گرامى اسلام رسانده و امت او در هر بام و شام اين فرياد تكليف آفرين را از درون و جان و دل بر مىآورند نخست مسلمين را از راه وظائف منحرف ساخته و حكومت لاقيدى و بلاتكليفى را در سراسر جهان تعميم بخشند ، زهى خيال خام ،
هامش
202 - روض الجنان 1 / 256 . و نيز بنگريد به : اسباب النزول : واحدى ، ص 16 . و با تفاوتى اندك به : كشف الاسرار 1 / 288 ، 289 . تفسير القرآن العظيم 1 / 131 .