زمانهاى مختلف نازل گرديده باشد ، ولى به خاطر تناسب آنها با يكديگر - در نگارش قرآن كريم - در كنار يكديگر قرار گرفته باشند ، چون منظور از مناسبت اين است كه هر آيهاى در جاى مناسب خود نهاده شده و چون متجانس با آيهاى ديگر است در كنار آن قرار گيرد .
آيات قرآنى هر چند از پى اسباب نزول آنها نازل مىگرديد ، امّا نبى اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) دستور مىداد آيات را در مواضعى از لحاظ نگارش قرار دهند كه از سوى خداوند متعال كسب اطلاع مىنمود كه اين مواضع همان جاهائى است كه بايد آن آيات را در آن جاها قرار داده تا قرآن كريم را بدان ترتيب بنويسند .
سخن طبرسى در بارهء آيهء امانات
پس از بازگو ساختن نظريهء سيوطى و گروهى از دانشمندان اهل سنت سزا بر آن ديديم سخن طبرسى را در بارهء آيهء امانات و آيات ما قبل آن بازگو نمائيم :
وى در بارهء سبب نزول آيهء « ألَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ . . . »
مىنويسد :
« گويند : ابو برزه يكى از كاهنان در دوران جاهليت بود ، اما گروهى از مردم - كه اسلام آورده بودند - به سوى او و مكتبش گرايش يافتند . و از پى اين واقعه بود كه آيهء مذكور نازل گرديد ، مبنى بر اينكه عدهاى از مردم كه صاحب كتاب آسمانى هستند به جبت و طاغوت و كاهن و كهانت و مكتب پوشالى و بت پرستى جاهليت گرايش يافته و بدان ايمان آوردند .
عدهاى ديگر در بارهء سبب نزول آيهء مذكور سخنى دگر ياد كردهاند كه اين سخن منطبق با رأى اكثر مفسرين مىباشد ، و آن اين است كه : كعب بن اشرف يهودى - [ كه در خيبر اقامت داشت ] - همراه هفتاد نفر يهودى سوار بر مركب پس از واقعهء « احد » رهسپار مكه شدند تا عليه رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) پيمانى منعقد سازند ، و آن عهد و پيمانى را - كه ميان اين يهوديان و رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) قبلا منعقد گشته بود - نقض كنند . كعب بن اشرف بر ابو سفيان وارد شد و ابو سفيان نيز مقدم او را گرامى داشته و پذيرائى گرمى از وى به عمل آورد . همراهان كعب نيز در خانه هاى قرشيان فرود آمدند .
اهل مكه به اين يهوديان گفتند : شما اهل كتاب هستيد ، و محمد [ صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ] هم صاحب كتاب است ، اما چون شما - از نظر داشتن كتاب - با محمد
اسباب النزول ( فارسي ) — صفحة 164
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص١٦٤