ثانيا : رواياتى كه بازگوكنندهء نزول آيه در بارهء ابى بكر مىباشد در كتابهاى اسباب النزول و نيز در تفاسير از ابن زبير نقل شده است . ابو على در بارهء پدرش مىنويسد :
خاصه و عامه از على ( عليه السلام ) روايت كردهاند كه فرمود : « ما زال الزبير منّا اهلَ البيت » در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد آمده است عبد اللَّه بن زبير نسبت به على ( عليه السلام ) بغض مىورزيد و به او دشنام مىگفت ، و حرمت آنحضرت را نگاه نمىداشت .
عمر بن شيبهء كلبى ، و واقدى و عدهاى ديگر كه روات سيره ها هستند چنين روايت كردهاند كه عبد اللَّه بن زبير در ايام ادعاء خلافت خود مدّت چهل جمعه ، يعنى چهل هفته را گذراند كه در طى اين مدّت صلوات و درود بر پيامبر اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) را بر زبان نمىآورد . . . وى در يكى از روزها به عبد اللَّه بن عباس مىگفت : « من مدّت چهل سال است كه بغض شما اهل بيت را در دل خود نگاه داشتهام » .
و همان عمر بن شيبهء كلبى از سعيد بن جبير روايت كرده است : عبد اللَّه بن زبير بر فراز منبر سخنرانى مىكرد و على ( عليه السلام ) را دشنام مىگفت . اين جريان به گوش محمد بن حنفيه رسيد ، و به سوى ابن زبير آمد ، آن هم در حالى كه بالاى منبر سرگرم سخنرانى بود . منبرى براى او نهادند . و سخنرانى ابن زبير را قطع كرد ( منتهى المقال : ابو على ، ص 185 ) .
و نيز در طريق اين روايات ، شخصى به نام « زياد بن عبد اللَّه [ بن طفيل بكائى عامرى ] ( م 183 ه ق ) وجود دارد كه در كتاب « المجروحين » - مجلد اول ، ص 307 - آمده است : « كان فاحش الخطاء ، كثير الوهم ، لا يجوز الاحتجاج بخبره اذا انفرد . . . » يعنى بكائى گرفتار اشتباه و غلط فاحش و لغزشهاى فراوانى بود كه نميتوان به خبر او احتجاج و استناد كرد ، بخصوص آنگاه كه در نقل روايت ، تنها باشد .
ثالثا : همانگونه كه مرحوم علامهء طباطبائى مىنويسد : منظور از « الاتقى » عبارت از كسى است كه از ديگران - يعنى كسانى كه خود را در برابر مخاطر حفظ مىكنند - بيشتر پروا كرده و در صدد صيانت خويشتن برآيد ، چون بعضى از مردم از تباهى جانها از قبيل مرگ و كشتن پرهيز مىكنند . و عدهاى نيز از فساد اموال مىپرهيزند . و گروهى نيز از ندارى و فقر پروا دارند ، لذا از بذل مال دريغ مىكنند . و بدينسان پارهاى از مردم در برابر خدا از حس تقوى برخوردارند ، به همين جهت مال خويش را در راه خدا مىنهند . آنكه بيش از همه از تقوى نصيب و بهره دارد كسى است كه در برابر خدا پرهيزكار است و مال خود
اسباب النزول ( فارسي ) — صفحة 153
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص١٥٣