بالاى درخت فرو مىآمد تا خرما را از دست آنها بگيرد ، و اگر مىديد كه اين خرما در دهان اين كودكان جاى گرفته [ و آنها مىخواهند آن را در كام خود فرو برند ] انگشتش را در دهان آنان به كاويدن وامىداشت تا خرما را بيرون آورد . اين مرد تهىدست شكايت نزد نبى اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) برد و از طرز برخورد صاحب درخت با كودكانش گزارشى به عرض آنحضرت رساند . نبى اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) به وى گفت : برو .
رسول اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) با صاحب درخت خرما ديدار كرد و به او فرمود : آيا حاضرى اين درخت خرمائى كه شاخهء آن در خانهء فلانى قرار دارد به من ببخشى تا در برابر آن براى تو نخله و درختى از خرما در بهشت ضمانت گردد ؟ آن مرد عرض كرد : من صاحب درختان خرماى فراوانى هستم ، اما در ميان آنها هيچ درخت خرمائى بارورتر و جالب تر از آن براى من نيست . ابن عباس گفت : اين مرد از نزد رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) بيرون رفت .
اما شخص ديگرى كه اين سخن را از آنحضرت شنيده بود به او عرض كرد : اگر من اين درخت خرما را از اين مرد بستانم و به شما پيشكش نمايم آيا به من همان درخت خرماى بهشت را كه به صاحب آن وعده دادى اعطاء خواهيد فرمود ، و چنين درختى را براى من در بهشت ضمانت خواهيد كرد ؟ فرمود : آرى .
اين شخص به راه افتاد و با صاحب درخت خرما ديدار كرد و با او وارد گفتگو و معامله شد ، اما صاحب درخت به او يادآور گرديد كه آيا فهميدى كه حضرت محمد ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) در برابر اين نخله ، درخت خرمائى بهشتى به من اعطاء كرد ، لكن من به اين معامله سودآور تن در ندادم و به آنحضرت عرض كردم : ميوه و خرماى اين درخت مرا شيفتهء خود ساخته ، و مرا نخلهاى فراوانى است ، ولى هيچكدام از آنها براى من از لحاظ بارورى شگفت انگيز و جالبتر از اين درخت نيست . سر انجام [ پس از گفتگوى زياد ] گفت : آيا حاضرى آن را به فروش رسانى ؟ گفت : نه ، مگر آنكه قيمتى را در برابر آن دريافت دارم كه از لحاظ گرانى در حدى باشد كه نمىتوانم دريافت آن را تصور كنم ، يعنى تصور قيمتش هم براى من دشوار مىباشد . آن شخص گفت : خواسته و آرزوى تو در برابر فروش اين درخت چيست ؟ پاسخ داد : چهل درخت خرما . خريدار گفت : بهائى بس گران و سنگين پيشنهاد مىكنى و در برابر درختى خميده ، چهل درخت خرما را مطالبه مىنمائى ؟
مانعى ندارد ، امّا اگر راست مىگوئى مردم را احضار كن تا گواه اين معامله باشند .
گذرش به عدهاى از مردم افتاد و آنان را به عنوان شهود و گواهان اين معامله فرا
اسباب النزول ( فارسي ) — صفحة 155
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص١٥٥