اين تهمت ، دروغى بزرگ است . خداوند متعال شما را اندرز مىدهد - كه اگر داراى ايمان هستيد - هرگز گرد چنين سخنى نگرديد ، و از اين پس تا ابد از تكرار آن خودارى نمائيد . خداوند متعال ، آيات خود را روشن مىكند ، و خداوند دانا و فرزانه است .
شايعه ساز بايد از عذاب خدا بترسد :
« إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ وَاللَّه يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ . وَلَوْ لا فَضْلُ اللَّه عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُه وَأَنَّ اللَّه رَؤُفٌ رَحِيمٌ » ( نور : 19 ، 20 ) :
تحقيقا همين افرادى كه دوست مىدارند زشت نامى و زشت كارى در ميان افراد با ايمان آشكار و پديدار و شايع گردد - و به اصطلاح : دست به شايعه سازى مىزنند - براى آنها عذابى دردناك در اين جهان و آن جهان تدارك شده است و خدا مىداند و شما نمىدانيد . و اگر فضل خدا و رحمت او نمىبود و خداى رؤف و مهربان شما را مشمول مراحم خويش قرار نمىداد [ هيچيك از تهمت وارد كنندگان را زنده نمىگذاشت ] .
منظور از « فاحشه » عبارت از هر كار زشت ، مانند : زنا و تهمت به آن ، و امثال آنها است . علاقهء به شيوع اين گونه كارهاى زشت - كه از جملهء آنها وارد ساختن تهمت زنا بر مؤمنين است - باعث مىگردد كه علاقه مندان به آنها سزاوار عذاب اليمى در دنيا و آخرت باشند .
در كشف الاسرار 6 / 505 ، و نيز در مجمع البيان 7 / 132 ، آمده است كه عذاب اليم در دنيا عبارت از حدّ قذف ، و عذاب اليم در آخرت عبارت از عذاب آتش دوزخ است ، لكن مرحوم علَّامهء طباطبائى مىنويسد : نمىتوان عذاب دنيا را عبارت از حدّ دانست ، چرا كه علاقه به شيوع فحشاء از امورى به شمار نمىآيد كه موجب حد گردد . البته در صورتى كه الف و لام در « الفاحشة » به عنوان عهد تلقى شود و مراد از آن ، قذف باشد و بگوئيم كه حبّ شيوع ، كنايه از ارادهء شيوع از رهگذر دامن زدن به تهمت و نقل و بازگو نمودن آن به يكديگر است . در چنين صورتى مىتوان « عذاب دنيا » را بر وارد ساختن حدّ قذف حمل نمود ، اما سياق آيه با چنين توجيهى مساعد نمىباشد .
علاوه بر اين ، رمى و تهمت زدن به مجرد تحقق آن در يك بار موجب حد نيست ، و براى مقيد ساختن آن به قيد قصد شيوع هيچ دليلى وجود ندارد و هيچ نكتهاى نيز مقتضى آن نيست . « 67 »
هامش
67 - رك : الميزان 15 / 93 .