( نور : 13 ) چرا بر آنچه آوردند و تهمتى را كه بر زبان راندند چهار گواه نياوردند ، اكنون كه گواهان را نياوردند ، آنان همان كسانى هستند كه نزد خداوند در شمار دروغگويان قرار دارند .
بدين معنى كه اگر آنها در گفتهء خود مبنى بر اتهام عايشه و يا يكى از همسران رسول اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) سخن به راستى آوردند بايد شهودى براى اين اتهام - كه در اتهام به زنا عبارت از چهار نفر هستند - اقامه كرده باشند . و چون شهودى اقامه نكردند محكوم به كذب هستند ، زيرا ادعاء بدون بيّنه و شهود ، كذب و افك محسوب مىگردد .
اهميت اين تهمت :
« وَلَوْ لا فَضْلُ اللَّه عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُه فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيما أَفَضْتُمْ فِيه عَذابٌ عَظِيمٌ . إِذْ تَلَقَّوْنَه بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْواهِكُمْ ما لَيْسَ لَكُمْ بِه عِلْمٌ وَتَحْسَبُونَه هَيِّناً وَهُوَ عِنْدَ اللَّه عَظِيمٌ » ( نور : 14 ، 15 ) :
و اگر نه فضل خدا و رحمت او در دنيا و آخرت بر شما ارزانى مىشد ، و براى توبه كردن به شما مهلتى نمىداد ، و در كيفر شما شتاب مىگرفت ، در رابطه با آن امرى كه پيش مىبرديد و تهمتى كه در ورطهء آن غوطه خورديد عذابى بزرگ به شما آسيب مىرساند [ عذابى كه فترت و انقطاعى در استمرار آن وجود ندارد ، البته همزمان با آن وقتى كه اين افك و تهمت را از زبان يكديگر دريافت كرده ، و بعضى از شما آن را از ديگرى بازگو مىنموده و بدون دليل پذيراى اين تهمت مىشديد ] و با دهان و زبان ، سخنى را اظهار مىكرديد كه داراى علم و يقين نسبت به آن نبوديد ، و القاء چنين سخنى را اندك و سهل و سبك مىانگاشتيد ، در حالى كه همين امر نزد خداوند متعال از نظر جرم ، سخت و سنگين مىباشد ، [ چون كذب و افتراء و دروغى غير قابل اغماض است ] .
و چون اين اتهام ، با رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) نيز پيوند مىخورد ، شيوع دروغى كه داراى چنين وضع خطير و حساسى بوده موجب خدشه به شأن آنحضرت و سست شدن و تباه گشتن امر دعوت دينى او مىگشت .
چرا حتى اين تهمت را بازگو كرديد :
« وَلَوْ لا إِذْ سَمِعْتُمُوه قُلْتُمْ ما يَكُونُ لَنا أَنْ نَتَكَلَّمَ بِهذا سُبْحانَكَ هذا بُهْتانٌ عَظِيمٌ . يَعِظُكُمُ اللَّه أَنْ تَعُودُوا لِمِثْلِه أَبَداً إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ . وَيُبَيِّنُ اللَّه لَكُمُ الآياتِ وَاللَّه عَلِيمٌ حَكِيمٌ » ( نور : 16 - 18 ) :
و آنگاه كه اين دروغ را شنيديد چرا نگفتيد : ما را نرسد كه آن را بر زبان آريم ، پروردگارا
اسباب النزول ( فارسي ) — صفحة 115
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص١١٥