ائمهء اطهار ( ع ) از حيث دليليت و حجيت مانند قول و فعل و تقرير پيغمبر اكرم ( ص ) است ، گفتهاند كه سنت توسعه دارد و شامل قول و فعل و تقرير معصوم ( ع ) - چه پيامبر اكرم ( ص ) و چه ائمهء اطهار ( ع ) - مىشود . البته بعض از علماى عامه قائل شدهاند به اينكه داراى سنت صحابه يا سنت شيخين نيز مىباشيم و بدين ترتيب سنت صحابه را هم مانند سنت نبى حجت دانستهاند .
بههرحال ، به نظر اماميه ، سنت به معنى جامع ؛ يعنى سنت معصوم - پيامبر اكرم ( ص ) و ائمهء اطهار ( س ) - حجت است . با اين بيان ، أئمهء اطهار ( ع ) ناقل روايت يا محدث نيستند . بر پيامبر اكرم ( ص ) وحى مىشده و ايشان اخبار مىكرده است كه ذات بارىتعالى چنين فرموده است . در خصوص ائمهء اطهار ( س ) بايد گفت كه وقتى مطلبى را نقل مىكنند ، آن مطلب به طريقهء الهام بر ايشان عرضه شده است و يدا بيد مسائل را ياد گرفتهاند . روايتى از حضرت امير المؤمنين ( ع ) است كه مىفرمايد : « علمنى رسول اللّه ( ص ) الف باب من العلم و ينفتح لى من كل باب ألف باب » . « 1 »
بنابراين ، وقتى ائمهء اطهار ( س ) روايتى را بيان مىكنند ، سنت است نه حكايت از سنت و قولشان به تنهايى مصدر تشريع است . پس ، معنى سنت در نظر ما ، معنى واسعى مىشود و يكى از مصادر تشريع اسلامى محسوب مىگردد .
اگر شخصى خود حكم واقعى را از مصدر اصلىاش - يعنى معصوم ( ع ) - تلقى كند ، چون از حيث سند قطع و جزم دارد ، بحثى پيش نمىآيد . اما اگر چنين
هامش
( 1 ) ينابيع المودة ، ص 71 ، 73 ، 76 ، 77 .