تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علم اصول ( فارسى ) — صفحة 277

مساهمون:

ص٢٧٧
أصالة العموم تمسك بجوييم يا به أصالة العموم تمسك نكنيم ، بلكه خبر را بگيريم و عام كتابى را به آن تخصيص بزنيم . در پاسخ مىگوييم : از باب اينكه خبر صلاحيت آن را دارد كه قرينه باشد و در ظاهر كتاب تصرف كند ، روايت حكم مفسر و مبين عموم كتاب را پيدا مىكند . اما اصالة العموم نمىتواند بر خلاف حجت خبر واحد قرينه باشد ، پس خبر بلا معارض مىماند و مقدم بر عام كتابى مىشود و آن را تخصيص مىزند . به تعبير ديگر ، چون خاص أظهر است از عام ، در نتيجه بر ظهور عام مقدم مىشود . در اين موارد ، عقلاء كشف مىكنند كه متكلم حكيم از عام ارادهء عموم نكرده است - هرچند ظاهر لفظ افادهء عموم كند .

5 ) نسخ و فرق ميان نسخ و بداء

الف . آيا در آيات شريفه نسخ واقع شده است ؟ ابتدا بايد به حقيقت و ماهيت نسخ پرداخت و سپس اشكالات آن را بررسى كرد . نسخ ، اصطلاحا عبارت است از رفع چيزى كه در شريعت از حيث احكام و قوانين ثابت است و مراد از ثبوت ، ثبوت واقعى و حقيقى است ، نه ثبوت ظاهرى - برحسب ظهور لفظى كه از آن استفاده مىشود . ذكر اين قيد براى آن است كه مىدانيم عمومات و مطلقات داراى ثبوت ظاهرى هستند ، اما وقتى مخصص و مقيد آمد كشف مىشود كه از اول أمر مراد متكلم ماعداى افراد مخصص و افراد