تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 398

مساهمون:

ص٣٩٨

اختلاف متن‌ها :

1 - پ - ق دفع بلا خ دفع و با در مصرع دوم بيت نخست « دفع بلا » بر « دفع و با » بمراتب ترجيح دارد زيرا هيچ مناسبتى درين بيت براى آوردن واژهء « و با » وجود ندارد . خاصه اينكه « بلا » واژه‌اى جامع است . 4 - ق - خ حقا كزين غمان برسد مژدهء امان پ حقا كه در زمان برسد مژدهء مراد در مصرع اول بيت دوم در ضبط نسخ ق و خ از جهت شيوايى و رسايى بر ضبط نسخه پ ترجيح دارد علاوه بر اين واژهء « امان » در مصرع اول با « امانت » در مصرع دوم همين بيت از لحاظ صنعت اشتقاق متناسب است . 3 - پ - خ پيشت آيد ق پيش آيد در مصرع اول بيت سوم « گر رنج پيشت آيد » در نسخ پ و ق بر « پيش آيد » در نسخه ق از جهت انسجام كلام مرجّح است . 4 - پ - ق عقل و فضل - فهم ضعيف خ علم و عقل - وهم ضعيف در مصرع اول بيت چهارم « عقل و فضل » بر « علم و عقل » برترى دارد زيرا فضل با فضولى در مصرع دوم صنعت اشتقاق را در بر دارد . در مصرع دوم همين بيت « وهم ضعيف راى » در نسخه خ بهتر از « فهم ضعيف راى » مىباشد زيرا اين وهم است كه بر پايه‌اى استوار متكى نيست نه فهم . 6 - پ - ق پرده خ عود در مصرع اول بيت ششم « بساز عود » بهتر از « بساز پرده » است زيرا ساز كردن براى آلت طرب است و عود يكى از آلات موسيقى است . 7 - پ - خ خمار هست ق خمار كُشت در مصرع اول بيت هفتم « خمار كُشت » بر « خمار هست » مرجّح است چون سياق سخن و معنى آن را قويتر مىكند . 8 - ق - خ به عشق پ ز عشق در مصرع اول بيت هشتم « به عشق » از « ز عشق » مطلوب‌تر است زيرا تلاقى « ظ » در « حافظ » با « ز » در « ز عشق » فصيح نيست .