تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 328

مساهمون:

ص٣٢٨

اختلاف متن‌ها :

4 - ق - خ - صبح فروغ پ - صبح‌فروز در مصرع اول بيت چهارم « صبح فروغ » بهتر از « صبح‌فروز » مىباشد زيرا مقصود از « مى صبح فروغ » باده‌اى است كه به روشنى صبح است ولى « مى صبح‌فروز » يعنى باده‌اى كه به صبح فروغ و روشنايى مىبخشد و اين مناسب فحواى مصرع دوم كه شب را وصف مىكند نمىباشد . 5 - خ - حالت - حريف پ - حالت - حبيب ق - دولت - حريف در مصرع اول بيت پنجم « پاى حبيب » بر « پاى حريف » ترجيح دارد زيرا « حريف » در شعر حافظ مورد ستايش نيست كه سر و دستار در پاى او اندازند بلكه حبيب شايستهء اين گرامى داشت مىباشد . در همين مصرع « حالت » به نحو آشكارى بر « دولت » مرجّح است . 6 - ق - خ -
زاهد خام كه انكار مى و جام كند
. پ -
زاهد خام‌طمع بر سر انكار بماند
. مصرع اول بيت ششم در ق و خ صحيح است ولى در نسخهء پ خالى از ضعف و فتور نيست و چندان درست به نظر نمىآيد . 7 - خ - پ - حافظ ق - زنهار خ - پ - ق - بخورد نسخهء « ط » از زير نويس خانلرى - كه خورد « ترجيح داده شده است » در مصرع اول بيت هفتم « زنهار » بر « حافظ » ارجح است زيرا اولًا جاى كاربرد واژهء « زنهار » همين‌جاست و « حافظ » در بيت ديگر كه مقطع غزل مىباشد آمده است . در همين مصرع آغاز هر سه نسخهء مورد مقابلهء ما چنين است . «
بخورد باده‌ات و سنگ به جام اندازد
» چون به اين شكل بدون « كه‌ى تعليل » بين دو مصرع وجه ارتباط ساقط است ما ناگزير با استفاده از نسخهء ط از موارد استفاده دكتر خانلرى ، « كه خورد » را به جاى « بخورد » براى متن خود برگزيديم . 8 - اين بيت در نسخ خ و پ نيامده است و در نسخه ق وجود دارد .