تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 326

مساهمون:

ص٣٢٦

اختلاف متن‌ها :

2 - ق - حديث ساغر و مى گو خ - حديث از خط ساقى گو پ - حديث از مطرب و مى گو در مصرع اول بيت دوم « حديث از مطرب و مى گو » قوىتر و زيباتر از « خط ساقى » و « ساغر و مى » مىباشد . 4 - ق - دلق مرقع خ - دلق ملمع پ - من از پير مغان ديدم كرامتهاى مردانه - كه اين دلق ريايى را به جامى در نمىگيرد . در بيت چهارم « دلق مرقع » مصطلح‌تر از « دلق ملمع » مىباشد و ضبط نسخهء « پ » كه همين مضمون را به شكل ديگرى بيان كرده در شيوايى و قوت به پايهء دو ضبط ديگر نمىرسد . 5 - ق
از آن رو هست ياران را صفاها با مى لعلش
- در آن جوهر پ -
از آن رو پاكبازان را صفاها با مى لعلست
- درين جوهر خ -
از آن روى است ياران را صفاها با مى لعلت
- درين جوهر مصرع اول از بيت پنجم ، ضبط « ق » بر دو ضبط ديگر ترجيح دارد . 8 - پ -
سر و چشمى بدين خوبى تو گويى چشم ازو بردار
ق -
سر و چشمى چنين دلكش تو گويى چشم ازو بر دوز
خ - اين بيت در متن خ نيامده است . در مصرع اول بيت هشتم ضبط ق « چشم ازو بر دوز » و ضبط پ « چشم ازو بردار » است كه هيچ‌يك دلنشين نيست و چون در اكثر چاپها از جمله تصحيح مسعود فرزاد و احمد سهيلى خوانسارى « چشم ازو برگير » ضبط شده است با توجه به تناسب « برگير » با رديف « نمىگيرد » و ترجيح اين ضبط ، ما نيز آن را براى متن برگزيديم . 10 - ق - خ - خوش‌تر پ - بهتر در مصرع دوم بيت دهمين « خوش‌تر » بر « بهتر » با توجه به « چه خوش » در مصرع اول ترجيح دارد . علاوه بر اين در هر سه نسخهء مورد مقابله ما « مرغان وحشى » آورده شده است و حال آن كه در پاره‌يى از چاپهاى معتبر و از جمله حافظ « انجوى شيرازى » « آهوى وحشى » بجاى « مرغان وحشى » ضبط شده با توجه به عبارت « چشم مست » كه از اوصاف آهو مىباشد در مصرع اول بيت ، اين ضبط مناسب‌تر و به طرز سخن حافظ نزديكتر است و ما ناگزير آن را ترجيح داده ، براى متن خود بر گزيديم . 11 - ق -
چه سود افسونگرى اى دل كه در دلبر نمىگيرد
خ - چو در دلبر پ -
چه افسون مىكنى اى دل چو در دلبر نمىگيرد
. مصرع دوم بيت يازدهم در متون خ و ق بر ضبط نسخهء پ از لحاظ انسجام و شيوايى مزيت دارد . 12 - ق - خ - درويش پ - محتاج در مصرع اول بيت دوازدهم « درويش بر « محتاج » ارجح و شاعرانه‌تر است .
غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 326 | شمس الدين حافظ